سپهر حکمرانی مطلوب: از آموزه های علوی تا شاخصهای جهانی
نویسندگان
1 استاد گروه آیندهپژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، ایران.
2 دکترای آیندهپژوهی، مدرس و محقق، تهران، ایران
doi
10.22034/rahbord.2024.423698.1620چکیده
امروزه، حکمرانی مطلوب به عنوان یکی از نظریهها و الگوهای غالب در عرصه اداره و راهبری مطرح و در کانون توجه فزاینده اندیشمندان و فعالان توسعه و همچنین دستورکار ویژه دولتها و جوامع معاصر قرار گرفته است. بااینوجود، حکمرانی مطلوب مقولهای مدرن بهشمار نمیرود و ریشههای نظری و عملی آن به آموزههای اسلامی بر میگردد و در سپهر حکمرانی علوی به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ حکمرانی بشری متبلور میشود. دراینراستا، هدف پژوهش حاضر بازخوانی تطبیقی شاخصهای امروزین حکمرانی مطلوب و آموزههای حکمرانی علوی است که در نامه 53 نهجالبلاغه (منشور حکمرانی علوی) به عنوان یک سند مرجع و نقشهراه جامع منعکس میشود. مقاله حاضر با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی به بازخوانی اصول و ارکان این پارادایم مدیریتی-سیاستی میپردازد و سپس هر یک از این مؤلفهها را با استناد به آموزههای علوی مورد بررسی تطبیقی قرار میدهد. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد شاخصهای حکمرانی مطلوب نه تنها در آموزههای حکمرانی علوی مورد معرفی و تأکید قرار گرفته است بلکه این آموزهها با جهتگیری آیندهگرایانه و ماهیت فرازمانی و فرامکانی، الزامات و اقتضائات امروزین حکمرانی مطلوب جوامع مدرن را نیز مورد ترسیم و ارائه قرار میدهد. برایناساس، استلزامات حکمرانی مطلوب در قالب اصول پاسخگویی، مشارکت، شفافیت، قانونمداری و کارآمدی ناظر بر روابط متقابل و متوازن دو رکن جامعه و حکومت با محوریت عدالت به عنوان جوهره حکمرانی مورد معرفی و تصریح منشور حکمرانی علوی قرار گرفته است.
