فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ذهنیت عمومی در ارتباط با سطح فساد در ایران در حال گسترش است و میان تصور مردم و آنچه در صحنه جامعه رخ می‌دهد تفاوت آشکاری وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف معناکاوی فساد اداری از دیدگاه نخبگان اجرایی و دست‌اندرکاران برخورد با فساد انجام شد و با رویکردی کیفی و مبتنی بر نظریه‌‌پردازی داده‌‌محور و با به کارگیری تکنیک مصاحبة‌عمیق با 15 نفر از مدیران کل بازرسی و نظارت دستگاه‌های اجرایی کشور (13 مرد و 2 زن) مصاحبه شد. روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اشباع نظری بود. متن مصاحبه‌‌ها با استفاده از نرم‌‌افزار تحلیل داده‌‌های کیفی MAXQDA10 کدگذاری و نتایج کدگذاری باز و محوری منجر به شناسایی 99 مفهوم و 19 مقولة محوری شد. همچنین نتایج کدگذاری گزینشی نشان داد که مقوله هسته، گسترش ذهنیت فساد و بی‌ثباتی سیاسی در جامعه است که تحت تأثیر شرایط علّی (تعدّد افشاگری‌ها؛ عدم گردش نخبگان؛ عدم حاکمیت قانون؛ رسانه‌ها، ماهواره و شبکه‌های اجتماعی) و در کنار شرایط مداخله‌گر (کنشگر، ساختار) و شرایط زمینه‌ای (جنسیت، پایگاه اجتماعی-اقتصادی) بر برساخت ذهنیت فساد و بی ثباتی سیاسی در جامعه تأثیر می‌گذارد که حاصل آن برانگیختن خشم عمومی نسبت به بی‌عدالتی و گسترش رانت؛ عدم همراهی جامعه با حاکمیت؛ تبدیل حامیان جمهوری اسلامی به سوژه معترض؛ سرخوردگی دستگاه انتظامی به سبب فساد برخی مسئولین؛ گسترش بدفرمانی مدنی در فضاهای اداری؛ مطالبة اقتدارگرایی و بازخوانی تاریخی آن؛ باورپذیری جامعه نسبت به انگاره انسداد و تغییر؛ بی‌اعتمادی نهادی به ساختار حکومت به سبب گسترش فساد بوده که ثبات سیاسی کشور را مورد مخاطره قرار داده است.