فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اعلامیه حق بر توسعه با تأکید بر ضرورت مشارکت مردمی در فرآیند توسعه، بر حق حکمرانی کامل دولتها ‏بر ثروت و منابع طبیعی خود تصریح دارد. در این میان، منابع نفت و گاز به عنوان یکی از مهمترین منابع ‏انرژی جهان و نیز کانون درآمدزایی برای دولتهای دارنده، از جایگاهی راهبردی در تدوین سیاستهای ‏اقتصادی برخوردارند. با توجه به اینکه در رویکرد سنتی، حاکمیت دولتها بر منابع طبیعی، مطلق تلقی ‏میشود، پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا اعمال حاکمیت بر منابع نفت و گاز بر اساس ‏شاخصهای حکمرانی مطلوب، منجر به ارتقای کیفیت اجرای حق بر توسعه میگردد؟ یافته های تحقیق ‏حاکی از آن است که بهره برداری از صنعت نفت و گاز، تنها در صورتی میتواند نقش مؤثری در تحقق ‏کیفی حق بر توسعه ایفا نماید که اعمال حاکمیت در چهار عرصۀ «انعقاد قراردادهای سرمایه گذاری»، ‏‏«خصوصی سازی»، «حفاظت از محیط زیست» و «توزیع عادلانۀ ثروت»، بر مبنای اصول حکمرانی ‏مطلوب سامان یابد. اگرچه در اسناد برنامه های توسعه، به ویژه برنامۀ ششم، بر اهمیت بخش نفت و گاز ‏تأکید شده، معالأسفه در مرحلۀ تقنین و اجرا، اقدام جدی و کارآمدی در این زمینه مشاهده نشده است؛ ‏این غفلت در برنامۀ هفتم توسعه نیز تداوم یافته است.