چالشها و استثنائات رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی با رویکردی بر قواعد رقابت اتحادیه اروپا
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد نیشابور، دانشگاه ازاد اسلامی، نیشابور، ایران
2 استادیار گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
3 استادیار گروه حقوق، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2026.576460.4419چکیده
یکی از چالشهای اصلی در قراردادهای انتقال تکنولوژی، محدودیتهای رقابتی است که میتواند تأثیرات منفی بر رقابت، نوآوری و دسترسی به فناوری در بازارهای مختلف داشته باشد. این محدودیتها بهویژه در قراردادهایی که شامل شرایط انحصاری و تقسیم بازار هستند، میتوانند منجر به کاهش رقابت، افزایش قیمتها و محدود شدن دسترسی به تکنولوژیهای نوین شوند. این مقاله به بررسی تأثیرات محدودیتهای رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی و پیامدهای آنها بر رقابت در بازارهای مختلف پرداخته است. محدودیتهای رقابتی میتوانند شامل مواردی همچون تبانی قیمتها، تقسیم بازار، و ایجاد موانع ورود برای رقبا باشند که همگی موجب کاهش رقابت و افزایش قیمتها برای مصرفکنندگان میشود. این امر نه تنها بهضرر مصرفکنندگان است، بلکه میتواند نوآوری را کاهش داده و رقابت در بازارهای داخلی و جهانی را مختل کند. همچنین، این مقاله به بررسی برخی از استثنائات و معافیتهایی میپردازد که تحت شرایط خاص میتوانند برای توافقات انتقال تکنولوژی در نظر گرفته شوند. در نهایت، پژوهش حاضر بر اهمیت رعایت الزامات رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی تأکید دارد. نظارت دقیق و مؤثر بر این قراردادها و استفاده از مقررات معافیت گروهی میتواند از بروز موانع رقابتی غیرضروری جلوگیری کرده و در عین حال از منافع طرفین قرارداد نیز حمایت کند. این مقاله بهطور کلی بر ضرورت ایجاد تعادل میان منافع تجاری طرفین و حفظ رقابت در بازار تأکید دارد تا انتقال تکنولوژی به ابزاری برای ارتقای نوآوری، کاهش هزینهها و افزایش رقابت در بازارهای جهانی تبدیل شود.