شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مؤثر بر امنیت نواحی مرزی رود ارس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

رود ارس در طول تاریخ زمینه‌ساز تنش و نیز همکاری میان چندین کشور بوده است. این ناحیه با بیش از چهار صد کیلومتر مرز بین‌المللی مشترک با کشورهای آذربایجان، ارمنستان، جمهوری خودمختار نخجوان و ترکیه، داشتن چهار شهرستان و هفت شهر مرزی با ظرفیت‌های بالای طبیعی، ژئوکالچری، ژئواکونومیکی و ژئوپلیتیکی از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مؤثر بر امنیت ناحیۀ مرزی ارس است. روش پژوهش، تحلیلی ـ توصیفی و نوع تحقیق بنیادی ـ کاربردی است. نتایج نشان می‌دهد که مؤلفه‌های اصلی در شش دسته عمده تقسیم شدند که به‌طور کلی 60 درصد مؤلفه‌های مؤثر بر امنیت ناحیۀ مرزی رود ارس را شناسایی و تبیین می‌کنند: مؤلفه نظامی ‌ـ ‌انتظامی(600/12)؛ مؤلفه جغرافیایی(068/24)؛ مؤلفه نهادی ‌ـ‌‌ مدیریتی و زیست‌محیطی(059/35)؛ مؤلفه ژئوکالچری(085/44)؛ مؤلفه ژئواکونومیکی(522/52)؛ و مؤلفه ژئوپلیتیکی(338/60). بنابراین، مؤلفه‌های ژئوکالچری، ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی تأثیرگذارترین مؤلفه‌ها بر امنیت ناحیۀ مرزی ارس محسوب می‌شوند