اهمیت کدهای ژئوپلیتیکی در ایفای نقش فراملی کلان‌شهرها (کلان‌شهرهای ایران)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران. ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، جغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
چکیده

امروزه بسیاری از نظریه­پردازان مباحث جهانی شدن و شبکه شهرهای جهانی تأکید دارند که در متن اقتصاد جهانی پسافوردیسم شهرها به عنوان گره­های شبکه­ها و بازیگران جدید عرصه بین­الملل به همکاری و رقابت می­پردازند. از همین منظر معتقدند که این شهرهای جهانی هستند که در آینده جای حکومت - ملت پایه را خواهد گرفت. از طرف دیگر جغرافی­دانان سیاسی در جهان معتقدند که شهرها نه تنها جای حکومت - ملت پایه­ها را نخواهند گرفت بلکه حکومت ـ ملت پایه­ها نقش و کارکردهای جدیدی را در جهانی شدن می­یابند. این مقاله بر روی این موضوع تأکید دارد که کدهای ژئوپلیتیکی کشورها به فعالیت­های شهرهای یک کشور در سه سطح در مقیاس فراملی تأثیرگذار است و شهرهای هر کشوری با توجه به کدهای ژئوپلیتیکی همان کشور در این سه سطح محلی، منطقه­ای، جهانی می­توانند در فضای فراملی وارد شده و به رقابت و تعامل با سایر شهرها بپردازند. در این میان کدهای ژئوپلیتیکی کشور ایران و چالش آن­ها با کدهای ژئوپلیتیکی ایالات متحده سبب شده است تا ایران همواره جهت ورود به فضای جریان­ها با مشکلات گسترده­ای در عرصه بین­الملل مواجه شود و کلان­شهرهای آن نیز که از ظرفیت­های جهان شهری و حضور در شبکه جهان شهرها برخوردار می­باشند، نتوانند هم­چون سایر کلان­شهرهای همتای خود در منطقه از فضای جهانی شدن معاصر بهره­برداری نمایند. این مقاله با رویکردی اسنادی ـ تحلیلی به دنبال بررسی تعاملات فضای جریان­ها بر اساس منطق کدهای ژئوپلیتیکی می­باشد و فرصت­ها و محدودیت­های کلان­شهرهای ایران را با تکیه بر کدهای ژئوپلیتیکی مورد بررسی قرار خواهد داد.