تحلیل ژئوپلیتیکی ناکامی اخوانالمسملین در مصر
نویسندگان
1 دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران
doi
چکیده
اخوانالمسلمین نام یک جنبش سیاسی - اجتماعی است که در سال 1928 م. توسط حسنالبناء در مصر ایجاد شد. اخوانالمسلمین از بدو تأسیس به پیروی از آموزههای حسنالبنا، به دنبال برقراری حکومت اسلامی در مصر است. این جنبش پس از سالها مبارزه، با وجود موفقیت نسبی که در سالهای دهه 1980 م. بدست آورد و توانست به پارلمان مصر راه یابد، نتوانست به هدف خود دست یابد. اخوان در دوران حکومت حسنی مبارک نحوه شرکت درانتخابات پارلمانی را مشی سیاسی خود قرار داد و پس از مدتی به قیام مردم مصر علیه حسنی مبارک در آغاز سال 2011م. پیوست. انقلاب مصر( 2011م. ) فرصت مناسبی بود تا اخوان به هدف خود برسد، اما در سال 2013م. شکست خورد. این مقاله با روش توصیفی، تحلیلی به دنبال پاسخ به این پرسش است که عوامل شکست اخوانالمسملین در مصر چه بود؟ و در این راستا با استفاده از مناقشه ساختار -کارگزار این فرضیه را مطرح کرده است که مجموعهای از عوامل ساختاری، عملکرد نامناسب جماعت اخوان و گروههای سیاسی به علاوه دخالت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای موجب شکست اخوانالمسلمین در سال 2013م. گردید. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که در سه مقیاس محلی، ملی و منطقهای وجود احزاب رقیب، فقدان رهبری معنوی، ناکارآمدی قانون اساسی، ناتوانی دولت در تحقق وعدههای خود به مردم ، اتحاد مخالفان علیه اخوان، دشمنی ارتش با انقلابیون، مخالفت الازهر و دستگاه قضائی مصر با انقلاب و دخالت قدرتهای خارجی در زمره عوامل ژئوپلیتیکی بودند که اخوانالمسلمین را در مصر به چالش کشیدند. لذا میتوان گفت که اخوان با وجود سالها مبارزه در مصر، به واسطه چالش با احزاب رقیب محلی، نظام حاکم بر مصر و دخالت قدرتهای فرامنطقهای، شایستگی خود را برای ایجاد یک حکومت مدنی در مصر، که تضمینکننده منافع اکثریت باشد را از دست داد