حکمرانی مشارکتی: روش‌ها و ابزارهای سیاسیِ آن در ایران

نویسندگان

1 پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/rahbord.2023.375026.1512
چکیده

حکمرانی مشارکتی یکی از رویکردهای موفق سیاست‌گذاری و مدیریت عمومی است. این رویکرد بسیاری از تنش‌ها و چالش‌های اجتماعی و سیاسی را کاهش می‌دهد و منجر به افزایش سرمایه اجتماعی می‌شود. اما عدم شناخت روش‌ها و ابزارهای مؤثر در این رویکرد، باعث شده است که استفاده بهینه از این رویکرد صورت نگیرد. در این مقاله روش‌ها و ابزارهای حکمرانی مشارکتی در حوزه سیاست مورد بررسی قرار می‌گیرند. روش این تحقیق، تحلیل محتواست و با استفاده از این روش، ابتدا داده‌ها با کمک منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی جمع‌آوری و بررسی شده و سپس، با تحلیل داده‌ها، روش‌ها و ابزارهای حکمرانی مشارکتی استخراج شده است. در ادامه، با کمک 31 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران دانشگاهی و سازمانی این حوزه، مؤلفه‌های مورد نظر با 16 شاخص و در دو مقوله اصلی روش‌ها و ابزارها شناسایی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد، 8 روش «رأی‌گیری»، «نظرسنجی و افکارسنجی»، «مشورت»، «تصمیم‌گیری جمعی»، «تولید ادبیات مشترک»، «شبکه‌سازی و تیم‌سازی»، «اشتراک اطلاعات» و «کار جمعی» از مهم‌ترین روش‌های پیاده‌سازی حکمرانی مشارکتی بوده و 8 ابزار از قبیل: «پلتفرم‌های مجازی»، «کرسی‌های آزاد اندیشی»، «انتخابات»، «راهپیمایی»، «نماز جمعه»، «تجمّع و اعتراض»، «رسانه‌های اجتماعی» و «اتاق‌های فکر» از مهم‌ترین ابزارهای سیاسی حکمرانی مشارکتی در کشور می‌باشد.