گروه بندی ژنوتیپهای مختلف برنج با استفاده از تجزیه عاملی و تجزیه خوشهای
نویسندگان
1 دانشگاه گیلان
2 دانشگاه گیلان
3 دانشگاه گیلان
4 مؤسسه تحقیقات برنج کشور رشت
doi
چکیده
شناخت کافی از تنوع ژنتیکی و طبقهبندی ژرم پلاسمها جهت انتخاب والدین مناسب برای اهداف بهنژادی لازم و ضروری است. در این تحقیق از دادههای حاصل از اندازه گیری صفات مهم زراعی برای طبقه بندی تعدادی از ارقام برنج ایرانی و خارجی و تلاقیهای میان آنها استفاده شد. به همین منظور چهار رقم بومی با پنج لاین خالص با منشأ ایری، در سال 1386 تلاقی داده شدند. در سال بعد، بیست نتاج F1 بدست آمده به همراه نه والد (در مجموع بیست و نه تیمار) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات برنج کشور کشت شدند و عملکرد دانه و اجزای آن و خصوصیات مورفولوژیک بوته و دانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس دادهها نشان داد که ژنوتیپهای مورد مطالعه از نظر صفات بررسی شده دارای اختلاف معنی داری بودند. نتایج حاصل از تجزیه به عاملها نشان داد که 3 عامل اصلی و مستقل، 72/77 درصد از تغییرات کل دادهها را توجیه مینمایند. این سه عامل تحت عنوان عامل مربوط به خصوصیات مورفولوژیک، عامل عملکرد و اجزای عملکرد و عامل فنولوژیک نامگذاری شدند. در عامل عملکرد و اجزای آن صفات مهمی مثل عملکرد دانه، تعداد دانه پر در خوشه، تعداد دانه پوک در خوشه و وزن هزار دانه قرار گرفتند که همبستگی بین این خصوصیات با عملکرد دانه معنیدار بود. تجزیه خوشهای به روش UPGMA، ژنوتیپهای مورد مطالعه را در نه گروه قرار داد.