عوامل موثر بر تمایل به پرداخت نرخ افزوده بالقوّه مصرف کنندگان برای محصولات غذایی سالم (مطالعه موردی: کارکنان سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی)
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
2 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
3 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
4 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
5 دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
افزایش رویکرد بشر به نهادههای غیرطبیعی و اغلب شیمیایی برای افزایش تولید محصولات کشاورزی، فزونی انواع بیماریها و مشکلات زیستمحیطی را منجر شده است. در چنین شرایطی، ارزش و اهمیت تولید و مصرف محصولات سالم غذایی بیش از پیش مشخص میشود. بنابراین سنجش تمایل به پرداخت مصرفکنندگان برای محصولات غذایی سالم، از اهمیت بالایی در زمینه برنامهریزی تولید و مصرف برخوردار است. در این راستا، هدف تحقیق حاضر شناسائی عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت اضافی بالقوّه مصرفکنندگان برای محصولات غذایی سالم نسبت به انواع متداول میباشد. دادهها و اطلاعات مورد نیاز از طریق پیمایشهای میدانی، با طراحی و تکمیل پرسشنامه به روش نمونهگیری تصادفی ساده از 180 پاسخگو از میان کارکنان سازمان جهادکشاورزی آذربایجانشرقی، در بهار و تابستان سال 1388 جمع آوری شدهاست. به منظور شناسایی عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت مصرفکنندگان از روش ارزشگذاری مشروط و مدل لاجیت ترتیبی که به روش حداکثر راستنمایی برآورد شد، بهره گرفته شدهاست. نتایج توصیفی نشان میدهند که حدود 97 درصد مصرفکنندگان حاضر به پرداخت مبلغی اضافی برای خرید محصولات سالم نسبت به انواع متداول هستند، در حالی که حدود 84 درصد آنها حاضر به پرداخت نرخ افزوده 5 الی 25 درصد برای خرید این محصولات هستند. نتایج حاصل از تخمین مدل حاکی است که عواملی چون درآمد افراد، بعد خانوار، تمایلات حفظ محیطزیست، سطح اطلاع افراد از ویژگیهای محصولات سالم و ریسک مواد غذایی خطرزا اثر مثبت و معنیداری بر تمایل به پرداخت آنها برای محصولات غذایی سالم نسبت به انواع متداول نشان میدهند. همچنین خانم ها تمایل به پرداخت بیشتری داشته و وجود افراد با شرایط خاص در خانواده سبب افزایش معنیدار تمایل به پرداخت نرخ افزوده مصرفکنندگان برای محصولات سالم هستند.