تبیین ژئوپلیتیکی روابط طوایف در حوزه انتخابیه مَمَسَنی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

3 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
چکیده

فضای جغرافیاییِ به ذات قدرت آفرین است و کوشش کُنشگران و بازیگران سیاسی معطوف به حضور در فضاست. انتخابات یکی از ابزارهای فضاسازی و قلمروگستری بازیگران سیاسی است. حوزه انتخابیه مجلس شورای اسلامی در ایران یکی از نمودهای فضاسازی و فضاگستری نامزدها و جریان‎های مؤثر در فرایند انتخابات است. در این میان، در آن دست استان‏هایی که هنوز بافت و ساخت طایفه‎ای دارند، طایفه هنوز کارکرد سنتی خود را حفظ و بازتولید می‏کند. حوزه انتخابیه ممسنی در استان فارس از جمله قلمروهایی است که ساختار فضاییِ طایفه­ نقش جدی در روند تحولات و هماوردی‏های انتخاباتی دارد. از این رو، فهم روابط طوایف این حوزه با یکدیگر در کارزار انتخابات مُستلزم شناسایی الگوی مناسبات قدرت میان آنهاست. پژوهش کنونی که  ماهیتی توصیفی ـ تحلیلی دارد بر این فرضیه استوار است که الگوی مناسبات قدرت طوایف در حوزه انتخابیه ممسنی (انتخابات مجلس شورای اسلامی) در قالب طیف ساختار روابط ژئوپلیتیک متنوع و متفاوت است. درون‏داده‌ای (نوشتار و داده­ها) مورد نیاز به روش کتابخانه­ای، اسنادی و میدانی (مشاهده) گردآوری شده است. برآیند مطالعات صورت گرفته نشان داد، با توجه به ساخت طایفه­ای حاکم بر حوزه انتخابیه ممسنی در زمان انتخابات، رقابت­هایی با ماهیت ژئوپلیتیک بین طوایف موجود در فضای جغرافیایی ممسنی برای کسب قدرت سیاسی (کُرسی مجلس) شکل می‏گیرد. نوع و الگوی روابط ژئوپلیتیک طوایف مُتنوع و انواعِ «تعاملی»، «رقابتی»، «نفوذ» و «سلطه» را در بر می‏گیرد. تا جایی ­که گاه این نوع هماوردی­ها به تنش­های بین طایفه­ای در فضای جغرافیایی ممسنی می‏انجامد.