الگوی مطلوب بازسازی ساختارهای حکمرانی ایران بر اساس رویکرد شبکهای
نویسندگان
1 استاد، عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/rahbord.2023.164651چکیده
هدف: ویژگی جهان، تحولات نوشوندهای است که حکمرانی را بغرنج کرده است. برهمینمنوال، کشورها به سازوکار متکاملتری نیازمندند تا در راستای چشمانداز خود، پیوند میان نهادها را هدایت نمایند. ازطرفدیگر هم پایداری حکومت، هسته مرکزی پایداری سیاسی بوده و هر حکومتی در تلاش برای ثبات حکمرانی خود میباشد. این مقاله در پی آن است که بداند: برخی کاستیهای حکمرانی ایران پیامد ساختارهاست و یا کارگزاران و یا فرایندها حکمرانی آن؟ با تمرکز بر بازسازی کدام بخش میتوان تأثیر شگرفی در اصلاح وضعیت حکمرانی داشت؟ رویکرد صائب برای بازسازی چیست؟ الگوی موفق، واجد چه ویژگیهایی بوده و الزامات موردنیاز برای بازسازی کدامند؟ مطابق با اصل آیندهپژوهی، برای درک مسئله باید به سطوح مختلف مسئله هدایت شد. در آیندهنگاری راهبردی، روش تحلیل لایهای علّی، روش به عمق رفتن است. این مقاله بهدنبال آن است که مسائل را در لایههای مختلف تحلیل کند. مقاله حاضر بر اساس یافتههای روشی خود، بر لایه سیستمهای اجتماعی متمرکز گشته است. یافتهها نشان میدهد هر الگوی حکمرانی میباید از «منطق درونی»، «انسجام ساختاری»، «قابلیت اجرایی» و رعایت قاعده «سود ـ زیان» برخوردار باشد؛ بررسی روندهای صحنه حکمرانی دنیا بیان میدارد که برای حل مسائل میباید ساختارهای حکمرانی با رویکرد شبکهای بازسازی شوند. برهمیناساس با طراحی الگوی چهار حلقهای، به انسجام ساختاری در فضای حکمرانی دست یافته شد؛ ضمن بیان تصویر موجود مسئله در کشور، قابلیت اجرایی الگو نیز با طراحی ماتریسی مورد تضمین قرار گرفته و با طراحی نظام بازخورد و اثر، الگوی حکمرانی بر اساس قاعده «سود ـ زیان» طراحی شد.
