استفاده از مدل ‌های تجربی جهت ارزیابی افت عملکرد سویا در روش‌های مختلف کنترل علف ‌های هرز

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

2 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

3 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

4 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

5 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

6 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

         آزمایشی در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در قالب طرح فاکتوریل بر اساس بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار در سال 1387 جهت بررسی تاثیر مدیریت تلفیقی علف­های هرز (IWM) روی درصد افت وزن خشک علف­های هرز در مقایسه با شاهد (آلوده به علف هرز) اجرا شد. فاکتور اول اسپری عصاره آبی قیاق در 4 سطح شامل شاهد (بدون اسپری)، یکبار اسپری در 15 روز پس از سبز شدن سویا (15 DAE)، دو بار اسپری در 15 و 30 DAE، سه بار اسپری در 15، 30 و 40 DAE و فاکتور دوم روشهای متداول کنترل علف هرز نیز در 4 سطح شامل 2 بار وجین دستی، علف کش تریفلورالین (قبل از کشت)، 2 بار وجین دستی+ تریفلورالین و شاهد آلوده به علف هرز بودند. کاربرد تلفیقی علف کش قبل از کاشت و اسپری عصاره آبی قیاق در مقایسه با کاربرد فقط علف کش درصد افت وزن خشک علف­های هرز را بیشتر تحت تاثیر قرار داد. همچنین کاربرد عصاره آبی در 3 زمان افزایش قابل توجهی را در افت وزن خشک علف­های هرز در مقایسه با سایر تیمارهای کاربرد عصاره نشان داد. ضریب خسارت نسبی علف­های هرز در مدل کراف و اسپیترز نشان داد که علف­های هرز رقیب قویتری نسبت به سویا هستند (002/1 , 001/1 q=). عملکرد پروتئین سویا با افزایش تراکم علف­های هرز بیشتر آسیب دیده و کاهش شدیدی یافت. منحنی رشد افت عملکرد دانه، روغن و پروتئین به ترتیب با وزن خشک نسبی و تراکم علف­های هرز به صورت تقریبا خطی و هذلولی بدست آمد. می­توان نتیجه­گیری کرد که با افزایش وزن خشک نسبی علف­های هرز عملکرد دانه و روغن و با افزایش تراکم علف­های هرز عملکرد پروتئین بیشتر تحت تاثیر قرار می­گیرند. بر اساس مدل­های مورد استفاده در این تحقیق مشخص گردید که تراکم های 5/9 و 20  بوته در متر مربع و وزن نسبی معادل 5 و 2/10 از علف­های هرز به ترتیب موجب افت 5 و 10 درصدی عملکرد دانه سویا گردیدند. از اطلاعات مربوط به افت محصول در نتیجه تراکم و وزن خشک علف­های هرز می­توان در تعیین افت قابل قبول محصول وتعیین آستانه خسارت اقتصادی علف­های هرز بسته به هزینه­های کنترل استفاده کرد.