آیندهپژوهی انقلاب اسلامی با نگرشی به تحولات فرهنگی ـ اجتماعی ایران امروز
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی، قم، ایران
2 استادیار جامعهشناسی دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی، قم، ایران.
doi
10.22034/rahbord.2023.374970.1511چکیده
وقوع برخی تغییرات ناهمسو با ارزشها و شیوههای مألوف و مسلط در فضای فرهنگی اجتماعی جامعه ایران، این سؤال را ایجاد کرده است که با وجود این تغییرات، آینده مطلوب برای انقلاب اسلامی چگونه رقم خواهد خورد؟ فرض بر آن است که این تغییرات در صورت فعالسازی ظرفیتهای گرهگشای فقه شیعه، قابلیت هضم و درونیسازی داشته و نمیتواند پایداری انقلاب اسلامی را در معرض تهدید قرار دهد. با اتکا به نظریه کارکردگرایی ساختاری پارسونز و سیاست هویت برای فهم این تغییرات و استفاده از روش سناریوپردازی و نرمافزار Micmac برای شناسایی متغیرهای کلیدی(راهبردی)، با اتکا به منابع کتابخانهای و اسنادی و همچنین، مصاحبه با صاحبنظران، این یافتهها بهدستآمده که این تحولات اگرچه نمیتواند سبب فروپاشی سیاسی بهعنوان یکی از سناریوهای ممکن شود، اما میتواند در تسریع شکلگیری جنبشهای ریزوموار، آشوبهای کور و استحاله بهعنوان سناریوی محتمل برای آینده انقلاب اسلامی تأثیرگذار باشد. همچنین یافتهها نشان میدهد که رقم خوردن آینده مطلوب انقلاب اسلامی با توجه به تحولات حوزه فرهنگی اجتماعی ایران امروز، منوط به فعالسازی ظرفیتهای گرهگشا و بنبستشکن فقه شیعه برای ارائه پاسخ معتبر به این تغییرات و درونیسازی آنها از یکسو و کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران در حل و رفع چالشهای زندگی روزمره مردم با اتکا به ظرفیتهای داخلی و احیای انسجام نخبگان و جریانهای سیاسی کشور، از سویدیگر میباشد.
