اثر محلولهای فعالکننده اسپرم بر کارآیی تکثیر مصنوعی ماهیان گطان (Luciobarbus xanthopterus) و کپور علفخوار (Ctenopharyngodon idella)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
2 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
3 کارشناس ارشد مجتمع آموزشی علمی کاربردی جهاد کشاورزی خوزستان، اهواز
4 مربی گروه فیزیک دریا، دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
5 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته تکثیر و پرورش آبزیان، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر
6 استادیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
doi
چکیده
ماهی گطان از ماهیان بومی خوزستان بوده که تاکنون مطالعات زیادی روی تکثیر آن صورت نگرفته است. لذا در این تحقیق، نقش محلولهای فعالکننده نمکی روی کیفیت اسپرم و قابلیت لقاحی آن در مقایسه با ماهی کپور علفخوار مورد ارزیابی قرار گرفت. به این منظور از 5 فعالکننده نمکی، آب کارگاه و آب مقطر (بهعنوان شاهد) در 3 تکرار استفاده گردید. پس از انتقال مولدین به سالن تکثیر و آماده سازی مولدین، اسپرم و تخم مورد نیاز استحصال گردیده و سنجش پارامترهای تحرک اسپرم صورت گرفته و سپس جهت فعالسازی اسپرمها از فعالکننده های نمکی استفاده و پس از گذشت 12 ساعت از عمل لقاح، وضعیت موفقیت لقاح مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصله، بیشترین میزان تحرک اسپرم و میزان لقاح در ماهی گطان به ترتیب در محلولهای a2 (Tris Hcl 20 mM, NaCl 50mM)، a3 (CaCl2 2.5mM) و a4 (Tris Hcl 30 mM, KCl 30mM, NaCl 50mM) و کمترین آن در آب کارگاه و آب مقطر مشاهده گردید (001/0P<). همچنین بیشترین میزان فعالیت و تحرک اسپرم و میزان لقاح در ماهی کپور علفخوار به ترتیب در محلولهای a2، a4 و محلول کاربامید مشاهده گردید که با سایر محلولهای بهکار رفته اختلاف معنیداری در سطح 001/0 داشتند. بر اساس نتایج حاصله میتوان چنین نتیجهگیری نمود که بیشترین میزان تأثیر را در بین فعالکنندههای نمکی بهکار رفته در این تحقیق محلول فعالکننده a2 داشت بهطوری که باعث افزایش حدودا 7 برابری در میزان تحرک اسپرم و افزایش 20 درصدی در میزان لقاح تخم گردیده است.
