طراحی الگوی مفهومی حکمرانی مشارکتی در ایران: رویکرد داده بنیاد
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، تهران، ایران.
2 عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت
doi
10.22034/rahbord.2022.157936چکیده
حکمرانی مشارکتی یکی از رویکردهای موفق در جهان در زمینه حکمرانی است. بررسیها نشان میدهد، ارائه یک الگوی حکمرانی مشارکتی متناسب با مبانی اعتقادی و مسائل فرهنگی و اجتماعی کشور، کمک بسیاری به حل مسائل حکمرانی خواهد کرد. با توجه به اینکه تاکنون الگوی بومی در زمینه حکمرانی مشارکتی طراحی نشده است، هدف این پژوهش ارائه الگوی مفهومی حکمرانی مشارکتی در ایران بر اساس تحلیل داده بنیاد است. ابزار مورداستفاده برای جمعآوری اطلاعات در این تحقیق، مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده است که از نظرات 27 نفر از خبرگان این حوزه استفادهشده است. روش نمونهگیری، هدفمند بوده است. پس از جمعآوری دادهها، بر اساس روش داده بنیاد مفاهیم بهصورت باز، محوری و انتخابی کدگذاری شده است. با کدگذاریهای انجامشده، 25 مفهوم بهدستآمده است که در قالب 5 مقوله شرایط علّی، شرایط زمینهای، شرایط مداخلهگر، راهبردها و پیامدها، دستهبندیشدهاند و بهصورت مدلی برای پدیده محوری حکمرانی مشارکتی ارائهشده است. یافتهها نشان میدهد عواملی از قبیل عدم احساس نیاز به حکمرانی مشارکتی و درک مزایای آن، فاصله بین نخبگان و مردم با نهادهای حکمرانی و افزایش تنشها، ضعف فرهنگ کار مشارکتی، ضعف دررسیدن به تفاهم و تجمیع نظرات، درک نامناسب رفتارها و مدلهای ذهنی افراد و ماهیت متفاوت حکمرانی در اسلام و غرب ازجمله شرایط علّی حکمرانی مشارکتی است. همچنین، عواملی از قبیل افزایش رشد (پیشرفت) در کشور، افزایش انسجام در جامعه، افزایش عدالت در جامعه و افزایش بهرهوری در کشور مهمترین دستاوردهای حکمرانی مشارکتی در کشور میباشد.