ارائه الگوی راهبردی سنجش تاب‌آوری ملی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

2 دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22034/rahbord.2022.160380
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین الگوی راهبردی سنجش تاب­آوری ملی در ایران طراحی شده است. این پژوهش با روش ترکیبی متوالی، یعنی ابتدا کیفی و سپس کمی اجرا گردیده است و از نوع آمیخته اکتشافی است. همچنین به لحاظ جهت‌گیری و هدف، بنیادی و کاربردی است. قلمرو مکانی تحقیق شهر تهران و قلمرو زمانی آن بهار و تابستان 1401 است. از حیث قلمرو موضوعی نیز، مقاله حاضر به حوزه علوم اجتماعی تعلق دارد و ذیل سازه کلان تاب‌آوری ملی پردازش شده است. برای نمونه­گیری از جامعه آماری در بخش کیفی از روش نمونه­گیری گلوله برفی و جهت تعیین حجم نمونه از روش نمونه­گیری هدفمند تا حد اشباع نظری یعنی 16 نفر از متخصصین و صاحب‌نظران استفاده شد. داده­های گردآوری شده از طریق مصاحبه­ها با روش تحلیل مضمون کدگذاری شده و پس از شناسایی مفاهیم و مضامین اصلی و فرعی، الگوی مفهومی استخراج گردید. در بخش کمی، پرسشنامه­ای با 121 گویه طراحی و در اختیار نمونه­ای در دسترس مشتمل بر 60 نفر از متخصصین حوزه­های گوناگون تاب­آوری گرفت. داده‌های گردآوری شده در بخش کمی با نرم­افزارهای SPSS و PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحقیق حاکی از پایایی مناسب سازه‌ها و قابل قبول بودن روایی همگرای سازه­های الگو است. طبق نتایج این مقاله، الگوی راهبردی سنجش تاب­آوری ملی در ایران دارای هشت بعد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، دفاعی، امنیتی، زیست محیطی و علم و فناوری است که 23 مؤلفه و 83 شاخص را دربرمی­ گیرد.