رویکردی ژئوپلیتیکی به ضعف و عدم گسترش دموکراسی در خاورمیانه مطالعه موردی: ایران و عربستان سعودی

نویسندگان

1 Political Geography Ph.D. Student at the University of Tehran, Tehran, Iran

2 PhD Student, Ankara Hacı Bayram Veli University, Turkey

3 Associate Professor at the Department of Political Geography and a Faculty Member of the University of Tehran,Tehran, Iran

4 Assistant Professor at the Department of Geography and a Faculty Member of the University of Hormozgan, Hormozgan, Iran

doi
چکیده

در این مقاله استدلال شده که عدم شکل‌گیری یا رشد دموکراسی در منطقه خاورمیانه به عامل مرکزیت ژئوپلتیکی مربوط است. تحلیل شبکه‌ای از مرکزیت ژئوپلیتیکی دو کشور ایران و عربستان نشان می‌دهد که از مهمترین موانع سد کننده تحقق و یا گسترش دموکراسی در آنها، مرکزیت ژئوپلیتیکی بالای این دو کشور در زیر شبکه‌های ژئوپلتیکی موجود در منطقه بوده است. در ایران تا انقلاب 1979، مرکزیت بالای این کشور در زیرشبکه‌های ژئوپلیتیکی امنیت و غرب، و پس از انقلاب مرکزیت بالای آن در چند زیر شبکه ایدئولوژیکی، رشد دموکراسی لیبرال را در آن کُند کرده است. برعکس در عربستان، مرکزیت بالای این کشور تا دهه 1980 در زیرشبکه های ایدئولوژیکی و نقش آفرینی آن در زیر شبکه‌های ژئوپلیتیکی غرب و امنیت در سه دهه اخیر، مانع شکل‌گیری دموکراسی لیبرال در این کشور شده است.