فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر، مدلی برای مسئله زمان‌بندی درس‌های دانشگاهی به‌صورت تک‌هدفه کرده که هدف تهیه جدول زمانی درس‌های دانشگاهی قابل ‌قبول، با در نظر گرفتن مجموعه­ای از محدودیت­ها و ترجیح­های استادان، دانشجویان و دانشگاه با توجه به فضای آموزشی است. در این مسائل، جدول زمانی محدودیت­ها، به دودسته سخت و نرم که محدودیت­های سخت باید برآورده شده و شدنی بودن جواب را تضمین کند و محدودیت­های نرم که بیان‌کننده مطلوبیت و ترجیح­های مسئله بوده و برای کیفیت بهتر جدول زمانی در نظر گرفته می­شوند. با توجه به اینکه مسئله‌ای حل نشدنی با پیچیدگی محاسباتی در پیش روی است، برای حل مدل­ها از الگوریتم­های فرا ابتکاری، الگوریتم زنبور عسل استفاده ‌شده است. برای افزایش سرعت برنامه جمعیت اولیه را به شکلی تولید کرده که تعداد زیادی از محدودیت­های سخت اشباع شوند. برای آزمودن مدل ریاضی و برنامه مورد نظر از داده­های دانشگاه پیام نور لامرد استفاده ‌شده است. حل مدل با روش زنبور عسل از دو تابع مهم رقص برای فرار از بهینه محلی و بهبود کارایی مسئله و درنهایت رسیدن به یک جواب قابل‌قبول، بهره‌برداری می‌شود. نتایج نشان می­دهد درنهایت دقت مدل ریاضی 94 درصد بوده و نسبت به وضعیت کلاسیک و عمومی شرایط بهتری دارد.