رقابت بین کشورهای عضو سازمانهای منطقه‌ای؛ مطالعه موردی: سازمان همکاری اقتصادی (اکو)

نویسندگان

1 Assistant Professor of Political Geography, University of Isfahan, Isfahan, Iran

doi
چکیده

با توجه به تعداد و نقش رو به رشد سازمان‌های منطقه‌ای طی دو دهه گذشته به ویژه در مورد صلح، امنیت، توسعه و پیشگیری یا تخفیف منازعات، برخی از قرن 21 به عنوان دوران منطقه‌گرایی در مقابل قرن 19 و 20 که به ترتیب دوران امپریالیسم و ملی‌گرایی بودند، یاد می‌کنند. امروزه، همگرایی منطقه‌ای به یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های دولت‌ها تبدیل شده است. اگرچه هدف همه سازمان‌های منطقه‌ای تقویت همکاری بین کشورهای عضو است، اما در بعضی موارد رقابت‌های آشکار یا پنهان در سطوح خرد یا کلان وجود دارد که گاهی منجر به رکود و ناکارآمدی سازمان منطقه‌ای شده و مانع از همکاری مؤثر می‌شود. سازمان همکاری اقتصادی (اکو) به عنوان یک سازمان منطقه‌ای در جنوب‌غربی آسیا که در سال 1985 تاسیس شد، از عدم موفقیت در رسیدن به اهداف رنج می‌برد که به نظر میرسد یکی از مهم‌ترین عوامل ناکارآمدی و عدم موفقیت این سازمان وجود رقابت بین کشورهای عضو میباشد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی به دنبال شناسایی زمینه‌های رقابت بین کشورهای عضو این سازمان از دیدگاه جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک می‌باشد. بدین منظور، زمینه‌های رقابت به چهار عامل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ژئوپلیتیکی که حاوی هجده متغیر فرعی هستند طبقه‌بندی شدند و نتایج حاصله نشان داد که عوامل ژئوپلیتیکی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی به ترتیب تأثیر مثبت و معناداری بر بروز رقابت در سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو) دارند.