فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کتابخانه‌های دیجیتال اسلامی نقش مهمی در دسترسی به منابع علمی و دینی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش، ارزیابی تطبیقی هشت کتابخانه دیجیتال اسلامی منتخب (شامل نور، مکتبه النور، بازار قائمیه، مدرسه فقاهت، تبیان، احادیث شیعه، شیعه الکترونیک و شیعه بوک) بر اساس چهار شاخص کلیدی کیفیت و تنوع منابع، به‌روزرسانی اطلاعات، جستجو و بازیابی و رابط کاربری است. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک ارزیابی مقایسه‌ای انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، چک‌لیستی محقق‌ساخته بود که بر اساس مطالعات معتبر تدوین و روایی و پایایی آن تأیید شد. هشت کتابخانه دیجیتال اسلامی با استفاده از این چک‌لیست و بر مبنای طیف لیکرت پنج گزینه‌ای ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که عملکرد کتابخانه‌ها در شاخص‌های مختلف، متفاوت است. در شاخص کیفیت و تنوع منابع، کتابخانه‌های «نور» و «مکتبه النور» مشترکاً بالاترین امتیاز را کسب کردند. در شاخص به‌روزرسانی اطلاعات، «مکتبه النور» رتبه نخست را به دست آورد. در شاخص جستجو و بازیابی، کتابخانه «تبیان» با کسب بالاترین امتیاز پیشتاز بود ؛ و در شاخص رابط کاربری نیز «تبیان» بالاترین امتیاز را کسب کرد و «بازار قائمیه» در جایگاه دوم قرار گرفت. کتابخانه‌های «الکترونیک شیعه» و «احادیث شیعه» در اکثر شاخص‌ها پایین‌ترین امتیاز را داشتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هیچ کتابخانه‌ای در تمام شاخص‌ها برتری مطلق ندارد. اگرچه برخی کتابخانه‌ها عملکرد مطلوبی دارند، اما شکاف قابل‌توجهی در سطح کیفی این کتابخانه‌ها مشاهده می‌شود. انجام ارزیابی‌های منظم و ارتقای قابلیت‌های فنی و محتوایی، به‌ویژه در کتابخانه‌هایی با امتیاز پایین‌تر، برای بهبود عملکرد کلی ضروری است.