رابطهی بین کاهش ارزش تأخیری در تصمیم گیری بین-زمانی و وضعیت اجتماعی-اقتصادی
نویسندگان
1 پژوهشکده علوم شناختی و مغز، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشکده فیزیک و مهندسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
4 گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/rahbord.2022.152682چکیده
در تصمیمات بین-زمانی، پیامدها در زمانهای مختلفی ارائه میشوند. افراد در این تصمیمات پاداشهای همراه با تأخیر را کم ارزشتر از پاداشهای آنی و فوری میدانند. این رفتار با مفهوم کاهش ارزش تأخیری شناخته میشود که با مفاهیم تکانشگری و خود کنترلی مرتبط است و از این رو به موضوع مهمی در حوزههای مختلف بدل شده است. نرخ کاهش ارزش تأخیری در افراد مختلف مقدار متفاوتی دارد. هدف این پژوهش بررسی رابطهی وضعیت اجتماعی-اقتصادی به همراه ویژگیهای جمعیت شناختی با کاهش ارزش تأخیری افراد در دورهای از کشور است که نرخ تورم بالایی تجربه میشود. بدین منظور از پرسشنامه انتخاب پولی(MCQ) برای سنجش نرخ کاهش ارزش تأخیر افراد استفاده شده است. تحصیلات و درآمد به عنوان شاخصهای وضعیت اجتماعی-اقتصادی به همراه سن، جنسیت و وضعیت تأهل در نظر گرفته شدند. نتایج نشان میدهد افرادی با تحصیلات بالاتر کمتر پاداشهای آینده را بی ارزش میدانند و رفتار تکانشی کمتری دارند. با این حال، درآمد رابطه ی معناداری با نرخ کاهش ارزش تأخیری نشان نداد. بالا بودن درآمد در زمینهی تورمی، برخلاف سایر مطالعات با تکانشگری کمتر رابطه ندارد. در کل، وضعیت اجتماعی-اقتصادی با نرخ کاهش ارزش تأخیری رابطهای منفی دارد. در مدل رگرسیون چندگانه، با کنترل جنسیت و وضعیت تأهل، سطح تحصیلات میتواند نرخ کاهش ارزش تأخیریِ کمتر را پیشبینی کند.(R2=0.123, Adjusted R2=0.098, F=5.026, p-value=0.003)