شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های آرشیو ابری از دیدگاه خبرگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گرایش مدیریت اطلاعات، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه‌ آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.30473/mrs.2026.76019.1663
چکیده

پژوهش حاضر، به شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های آرشیو ابری از دیدگاه خبرگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌پردازد. روش‌شناسی این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، تلفیقی از رویکردهای سندی و کیفی (فرا‌ترکیب، مصاحبه نیمه ‌ساختار‌یافته و تحلیل مضمون) می‌باشد. خبرگان شامل مدیران و کارشناسان این وزارتخانه بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و با ملاک حداقل شش تا ده ‌سال سابقه کاری و تحصیلات، تعداد ۲۰ نفر از خبرگان برای مصاحبه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل یادداشت‌برداری، بررسی منابع پیشین و انجام مصاحبه‌های نیمه ‌ساختار‌یافته و تحلیل مضمون است. یافته‌های پژوهش نشان داد که آرشیو ابری در مراکز فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارای ابعاد متعددی از جمله مدیریت امنیت، توانایی‌ها و مهارت‌های دیجیتال، حق مؤلف، راهبردها و اهداف، مدیریت خدمات، مدیریت محتوا و منابع، فرهنگ دیجیتالی سازمان و مدیریت فناوری (سخت‌افزار، نرم‌افزار و شبکه) است. تحلیل دیدگاه خبرگان بیانگر آن است که برخی از این ابعاد، از نظر نقش‌آفرینی در طراحی و استقرار آرشیو ابری، به‌عنوان مضامین برجسته‌تر در تجربه و ادراک متخصصان مطرح می‌شوند. براساس تفسیر یافته‌های کیفی، تقویت سرمایه انسانی، توسعه مهارت‌های دیجیتال، به‌کارگیری آرشیویست‌های حرفه‌ای و توجه به الزامات فرهنگی و سازمانی، نقش مهمی در پایداری و اثربخشی طراحی آرشیو ابری ایفا می‌کند. مطابق نتایج پژوهش الگوی آرشیو ابری ارائه ‌شده نشان می‌دهد که برای تحقق موفقیت در این حوزه، توجه ویژه به ابعاد مدیریت امنیت، توانایی‌ها و مهارت‌های دیجیتال و فرهنگ دیجیتال سازمانی می‌تواند زمینه‌ساز رشد و پیشرفت پایدار در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد.