ارزیا‌بی دیدگاه کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان مرکزی در مورد فعالیت در فضای مجازی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.30473/mrs.2025.74249.1616
چکیده

 با توجه به فعالیت کتابخانه‌های عمومی در شبکه‌های مجازی این پژوهش قصد دارد دیدگاه کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان مرکزی در مورد  فعالیت در شبکه‌های پیام­رسان و شبکه‌های اجتماعی  را مورد بررسی قرار دهد. پژوهش حاضر کاربردی و با روش پیمایشی و با رویکرد توصیفی، تحلیلی انجام شده است. جامعۀ آماری این پژوهش را  113 کتابدار شاغل در 72 ‌کتابخانه عمومی استان مرکزی تشکیل می‌دهند که همۀ آن­ها مورد مطالعه قرار گرفتند و نهایتاً ۹۱ نفر (53/80 درصد) به پرسشنامه پاسخ دادند که تجزیه و تحلیل داده‌ها بر اساس این ۹۱ پرسشنامۀ برگشتی صورت گرفته است. برای تجزیه و تحلیل نتایج حاصله از آمار توصیفی و فراوانی و آزمون کای-دو با نرم­افزار آماری SPSS استفاده شد. از دیدگاه کتابداران استان مرکزی، از میان شبکه پیامرسان و شبکه‌های اجتماعی، مهم‌ترین شبکه  از لحاظ راحتی استفاده، امنیت، کاربردی بودن و فیلترینگ پیام‌‌رسان واتساپ با 4/68درصد در اولویت اول بله با 3/36 درصد اولویت دوم  و تلگرام با 1/34 درصد در اولویت سوم و از میان شبکه اجتماعی اینستاگرام 9/98 درصد در اولویت اول فیس‌بوک با 4/60 درصد در اولویت دوم یوتوب با 4/60 درصد در اولویت سوم  قرار دارد. بیشترین پست‌ها از لحاظ موضوع رویدادهای کتابخانه پس از آن اطلاع‌رسانی، پست آموزشی، پست پژوهشی، سرگرمی و مناسبتی است و از میان پست‌های اطلاع‌رسانی، معرفی کتاب در اولویت است. پس از آن معرفی نویسنده، پست آموزشی، معرفی پایگاه اطلاعاتی و سایر موارد است و از میان پست‌های سرگرمی  کاردستی در اولویت است. پس از آن اروگامی، نقاشی و شعرخوانی است. پستها از نظر قالب فیلم و عکس است؛ بعد از آن متنی و در نهایت پادکست است. کتابداران به­طور متوسط  با تولید پادکست آشنایی دارند، نداشتن ابزار مناسب را دلیل عدم تولید پادکست عنوان کرده‌اند. از مزایای استفاده از فضای مجازی بهره‌گیری از تجربه همکارانشان و انجام فعالیت در فضای مجازی فضای مناسبی برای تبلیغ می‌دانند و از میان معایب استفاده از فضای مجازی تهدید حریم خصوصی و ضعف در کار کتابداری می‌دانند.