فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر بیان می‌کند که کتابخانه‌های دانشگاهی در پیشبرد مدیریت دانش سازمانی نقش محوری دارند و به‌عنوان مراکزی برای رشد علمی و نوآوری عمل می‌کنند. مدیریت مؤثر کتابخانه نیازمند استراتژی‌های مدرن، چارچوب‌های سازمانی قوی و ادغام سیستم‌های کتابخانه دیجیتال به‌منظور بهینه‌سازی عملکرد علمی است. این مطالعه به ارزیابی وضعیت کنونی مؤلفه‌های سایبرنتیک در کتابخانه‌های دانشگاهی و توسعه یک مدل متناسب برای بهبود مدیریت سیستماتیک و استفاده از منابع اطلاعاتی می‌پردازد. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کمی-کیفی) انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل 97 نفر از مدیران و کارشناسان کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی نوع یک ایران بود که با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و داده‌ها با پرسشنامه و تحلیل در SPSS  جمع‌آوری شد. در بخش کیفی، مصاحبه‌هایی با 9 نفر از روسای کتابخانه‌های مرکزی انجام و داده‌ها با  MAXQDA تحلیل شدند. یافته‌ها: در بخش کمی، از ۹۷ شرکت‌کننده، ۹۰.۷۲% (۸۸ نفر) پرسشنامه را تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها نشان داد که نظارت، پیوند سست و سخت سیستم، سلسله‌مراتب، کیفیت تعامل و تصمیم‌گیری از چالش‌های کلیدی در مدیریت کتابخانه‌ها هستند. در بخش کیفی پنج مؤلفه اصلی مدیریت کتابخانه‌ها را شناسایی شد که تعیین هدف (۱۲.۵%)، تصمیم‌گیری (۲۱.۱۵%)، مدیریت منابع انسانی (۱۸.۲۷%)، مدیریت تغییر (۲۸.۸۵%) (مهم‌ترین عامل) و مدیریت استرس (۱۹.۲۳%.) به‌عنوان مقوله‌های اصلی استخراج گردید. مطابق نتایج پژوهش مدیریت تغییر به‌عنوان مؤلفه کلیدی، نقش محوری در مدل سایبرنتیک دارد، چراکه این مدل بر سازگاری پویای سیستم‌ها در محیط‌های پیچیده تأکید می‌کند. همچنین، ابعاد نظارت، تصمیم‌گیری و تعامل (کیفی) مؤید کاربردپذیری سایبرنتیک در بهینه‌سازی کتابخانه‌هاست.