سیمای حکمرانی مطلوب در ایران: از ظرفیت تا فرصت

نویسندگان

1 دکترای آینده‌پژوهی، مدرس و محقق، تهران، ایران

2 استاد تمام علوم‌سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه، حکمرانی مطلوب به‌عنوان یکی از نظریه‌ها و الگوهای غالب در عرصه اداره و راهبری جوامع مدرن مطرح و در دستورکار اندیشمندان و نهادهای توسعه و همچنین دولت‌ها و جوامع جهانی قرارگرفته‌است. دراین‌راستا، فرایند ساخت‌دهی و جهت‌دهی نهادی یک جامعه برای توسعه، مبین نظام حکمرانی آن جامعه است که اصول، ساختار و مکانیسم‌های حاکم بر ساماندهی و اعمال قدرت عمومی به‌عنوان مرکز ثقل حکمرانی در اسناد بالادستی آن جوامع درج شده و منعکس می‌شود. براین‌اساس، پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی-اسنادی به بازخوانی و بازنمایی مولفه‌های حکمرانی مطلوب در عالی‌ترین سند و مرجع حقوقی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که اصول حکمرانی مطلوب- پاسخگویی، شفافیت، مشارکت، حاکمیت قانون و کارآمدی- در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران موردتوجه و تاکید قرارگرفته‌است و ایران اسلامی از ظرفیت بالقوه قانونی به‌منظور اتخاذ و اعمال نظریه و الگوی حکمرانی مطلوب برخوردار است. بااین‌وجود، بهره‌برداری از این فرصت بالفعل و تحقق کامل این پارادایم غالب مدیریتی-سیاستی مستلزم تقویت جامعه‌ مدنی و تثبیت توازن و تعادل میان حکومت و جامعه‌ مدنی به‌عنوان دو رکن اساسی حکمرانی مطلوب است.