روزنه گشایی به سوی برابری: بررسی دیدگاه مرتضی مطهری دربارۀ زن در اسلام

نویسندگان

1 دانشکده علوم خانواده، دانشگاه تهران، تهران, ایران

doi
10.22034/scm.2026.547134.1947
چکیده

مسأله زنان در اسلام از مباحث جدی و چالش برانگیز در بیش از یک سده اخیر است. اندیشمندان بسیاری با گرایشات فکری گوناگون در جهان اسلام و خارج از آن بدان پرداخته‌اند. می‌توان گفت در ایران مرتضی مطهری تأثیرگذارترین اندیشمند دینی در رویارویی با این مسأله بوده است. در این مقاله با استفاده از روش اسنادی-تحلیلی به بررسی مواضع وی پرداخته و کوشش شده است تا نشان داده شود که نخست، مطهری مردان را در جایگاه برتر نمی‌نشاند و به برابری به عنوان یک ارزش مستقل و یک اصل اسلامی باور دارد. دوم، ضمن پذیرش تفاوت-های طبیعی زنان و مردان و طبیعی دانستن نهاد خانواده، از تفاوت حقوق و وظایف مبتنی بر طبیعت زنان و مردان دفاع می کند. وی حقوق زنان و مردان را در خانواده نامتشابه اما مساوی می‌داند، به این معنا که نسبت حقوق به وظایف دو جنس در خانواده باهم درمجموع متعادل یا متوازن است. سوم، حقوق اجتماعی زن و مرد را در جوامع مدرن امروز برابر می‌داند. سرانجام، وی افزون بر تأکید بر اصول آزادی، برابری، اجتهاد مستمر را، با استفاده از روزنه هایی که در اصول استنباط فقهی وجود دارد، برای بازنگری در احکام اسلام به سوی عادلانه-ترشدن و پاسخگویی به مسائل زنان راه‌گشا می‌داند.

کلیدواژه‌ها