بازتاب تاریخ و مؤلفه‎های تاریخی در‎ پارادایم‏ها و اندیشه‏های جغرافیای سیاسی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، بیرجند، ایران، دانشگاه بیرجند

2 دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

از دیرباز رابطه‏ای عمیق و پیچیده میان تاریخ و جغرافیا وجود داشته است. امروزه نیز اغلب زیرشاخه‎های علم جغرافیا نیازمند توجه به عامل تاریخ هستند. از زمان ابداع اصطلاح جغرافیای سیاسی، رابطه‏ای عمیق میان رشتۀ جغرافیای سیاسی با تاریخ وجود داشته اما تبیین این رابطه کمتر موردتوجه جغرافیدانان سیاسی قرار گرفته است. مقاله حاضر که از نوع تحقیقات بنیادی-نظری است، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی تأثیر عامل «تاریخ» و «مولفه‏های تاریخی»، در ساخت جغرافیای سیاسی می‎پردازد. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که چگونگی استفاده از عامل تاریخ و مؤلفه‏های تاریخی و هدف از توجه به آنها در پارادایم‏ها و دیدگاه‏های فکری-فلسفی وارد شده به رشتۀ جغرافیای سیاسی، متفاوت بوده است. عامل تاریخ در اندیشه‏های ارائه شده در قریب به اتفاق دیدگاه‏های وارد شده به رشتۀ جغرافیای سیاسی نقشی پررنگ داشته است، به گونه‏ای که با حذف عامل تاریخ، بسیاری از تحلیل‏های ارائه شده در جغرافیای سیاسی ناقص خواهند بود.