اثر متقابل سمیت بور و پایه بر رشد، شدت فتوسنتز و غلظت عناصر غذایی درخت بادام
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
3 دانشگاه آیداهو آمریکا
4 موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج
doi
چکیده
سمیت بور یک عارضه مهم است که میتواند رشد گیاهان را در نواحی خشک و نیمه خشک محدود نماید. استفاده از پایه های متحمل که مانع از جذب یا انتقال بور به قسمت های هوایی گیاهان می شوند، سمیت بور در پیوندک را کاهش داده و به تبع آن تحمل مقادﻳر بیش از حد بور در منطقه ریشه افزایش می ﻳابد. بدین منظور، جهت ارزیابی اثر متقابل سمیت بور و پایه بر رشد رویشی، شدت فتوسنتز و غلظت عناصر غذایی بادام (Prunus dulcis Mill.) رقم فراگنس، آزمایشی با سه سطح بور (25/0، 10 و 20 میلی گرم بر لیتر) و دو پایه بادام (جی اف-677 و تواونو) به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در محیط بدون خاک و تحت شرایط کنترل شده به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که سمیت بور اثرات کاهشی معنی داری بر خصوصیات رویشی، فیزیولوژیکی و غلظت عناصر غذایی بادام داشت، هر چند شدت این اثرات بر حسب نوع پایه متفاوت بود. با افزایش سطوح بور، وزن تر و خشک برگ و ریشه، تعداد برگ، سطح برگ، شدت فتوسنتز و شاخص کلروفیل کاهش یافت. افزایش سطوح بور با کاهش غلظت نیتروژن، نیترات، فسفر، پتاسیم و افزایش غلظت بور در برگ همراه بود. ارتباط نزدیک میان غلظت بور شاخه و گسترش سمیت بور در پایه ها، حاکی از آن است که پایه تواونو از طریق مکانیسم تدافعی نظیر ایجاد محدودیت در انتقال بور از سیستم ریشه به قسمت های هوایی، تحمل بالاتری نسبت به جی اف-677 داشته و تحت شرایط مقادیر بیش از حد بور می توان از آن به عنوان یک پایه متحمل برای ارقام مختلف بادام استفاده کرد.