راهبرد منطقهای ایالاتمتحدهآمریکا؛ تهدیدسازی از اقدامات منطقهای ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات انقلاب اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقهای (گرایش اروپا)، دانشکده حقوق و علومسیاسی، دانشگاه تهران، ایران
doi
چکیده
خروج از برجام، با این ادعا که این توافق نتوانسته مهاری بر اقدامات و سیاستهای منطقهای ایران باشد، نقطه عطفی در استراتژی منطقهای ایالاتمتحدهآمریکا در خاورمیانه بود؛ موضوعی که عموما ذیل مفهوم «استراتژی مهار» در دولتهای قبلی ایالاتمتحده به اشکال مختلف پیگیری شده بود، در دوره ترامپ باعنوان «محاصره استراتژیک» ذیل «کمپین فشار حداکثری» تعقیب شد. دراینراستا ایالاتمتحدهآمریکا بهعنوان بازیگر امنیتیساز، تلاش کرد ادراک امنیتی و تهدیدآمیز خود از اقدامات منطقهای ایران را در چارچوب یک «استراتژی دوسطحی» به مخاطبان امنیتیسازی (خاورمیانه و اروپا) تسری دهد. در سطح اول؛ با اتخاذ «رویکرد سلبی» و با هدف معرفی و بازنمایی جمهوریاسلامیایران بهمثابه تهدید علیه ثبات و امنیت منطقه، مشروعیتزدایی و بیاعتبارکردن جایگاه و اقدامات منطقهای ایران در دستور کار قرارگرفت. در سطح دوم؛ ایالاتمتحده با اتخاذ «رویکرد ایجابی» سعی کرد زمینه و بستر لازم برای همراهی و مشارکت متحدان خود در ایجاد و کاربست سازوکارهای مقابلهای (در طیفی از تحریم، تهدید، اعمال زور تا مذاکره) با این تهدید برساخته را فراهم آورد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که اگرچه ایالاتمتحدهآمریکا در سطح اول استراتژی امنیتیسازی (اقناع) نسبتاً موفق بوده است، اما در سطح دوم که لازمه اقدامات ایجابی (راهحل) از جانب مخاطبان تهدیدسازی است، نتوانسته است همراهی لازم را به دست آورد. روش مورداستفاده این مقاله، توصیفی- تحلیلی بوده و از ابزار کتابخانهای، اسنادی، منابع الکترونیکی و پایگاههای اینترنتی و اظهارات مقامات مربوطه برای گردآوری دادهها استفادهشدهاست.