مفهوم راهبرد مقاومت فعال در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

2 استادیار روابط بین‌الملل دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

doi
چکیده

راهبرد عدم تعهد به عنوان جهت­گیری اصلی سیاست خارجی ایران پذیرفته شده است و این درحالی است که عملکرد سیاست خارجی ایران لزوماً منطبق با راهبرد عدم تعهد نیست. راهبرد ایران در سیاست خارجی را می­توان مقاومت فعال نامید. مقاومت فعال، خوانش جدیدی از جهت­گیری عدم تعهد است که بر مبنای نفی سلطه­گری و سلطه­پذیری است. اهمیت این بحث در ارائه تبیین علمی از راهبرد مقاومت فعال است زیرا این راهبرد، تبیین دقیق­تری از عملکرد سیاست خارجی ایران ارائه می­کند و تصمیمات را به واقع نزدیک­تر می­سازد. سوال اصلی این پژوهش این است که راهبرد اصلی سیاست خارجی ایران چیست؟ فرضیه تحقیق این است که راهبرد اصلی سیاست خارجی ایران، راهبرد مقاومت فعال است، نه جهت­گیری عدم تعهد. روش پژوهش در این مقاله روش توصیفی- تحلیلی با استفاده از داده­های اسنادی - کتابخانه­ای و مصاحبه نخبگانی غیرساختمند است. دستاورد پژوهش رسیدن به این ایده است که جهت­گیری اصلی سیاست خارجی ایران، مقاومت فعال است. مقاومت فعال به دلیل همخوانی با مبانی اندیشه­ای انقلاب اسلامی و همخوانی با محیط منطقه غرب آسیا اصلی­ترین عامل در جهت دهی به سیاست خارجی ایران است.