بررسی خدمات داوطلبانه در کتابخانههای عمومی خارج از کشور با رویکرد تحلیل محتوای کیفی منابع الکترونیکی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی. دانشگاه آزاد اسلانی، واحد علوم و تحقیقات تهران. ایران.
doi
10.30473/mrs.2024.70969.1593چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفهها و شاخصهای فعالیت داوطلبانه در کتابخانههای عمومی انجام شد. روش پژوهش در مطالعه حاضر تحلیل محتوای کیفی بود و جامعه آماری آن محتوای 17 وبسایت کتابخانههای عمومی منتخب کشورهای جهان بود. یافتهها نشان داد که خدمات داوطلبانهای که در کتابخانههای عمومی ارائه میشوند؛ عبارتاند از: استقبال و پاسخگویی به سؤالات عمومی مراجعهکنندگان، امانت و استرداد کتاب، تهیه کاردستی برای کودکان، همکاری در فضاسازی و تزئین کتابخانه در مناسبتهای مختلف، ثبتنام از اعضا و تمدید کارت عضویت، همکاری در اجرای مراسم و مسابقات، قصهگویی برای کودکان، پاسخگویی به سؤالات پژوهشگران. معیارهای جذب و ارزیابی خدمات داوطلبانه در کتابخانههای عمومی عبارتاند از: علاقهمندی به کتاب و کتابخوانی؛ داشتن فرصت کافی برای ارائه خدمات داوطلبانه؛ مرتبط بودن مدرک تحصیلی و سوابق شغلی؛ آشنایی نسبی با کتابخانه و منابع آن؛ شیوههای ارائه خدمات داوطلبانه به لحاظ زمانی و مکانی عبارتاند از: ارائه خدمات داوطلبانه در کتابخانه به صورت حضوری، ارائه خدمات داوطلبانه در خارج از کتابخانه به صورت حضوری، ارائه خدمات به صورت مجازی و در زمانهای مختلف. مطابق نتایج پژوهش، مؤلفهها و شاخصهای الگوی ارائه خدمات داوطلبانه در کتابخانههای عمومی عبارتاند از: عوامل فردی و درونی، عوامل سازمانی، مؤلفههای جامعهشناختی، مؤلفههای قانونی، سیاستگذاری حکومتی و نهادهای مردمنهاد.
