ارزیابی کارآیی مصرف آب و عملکرد دانه ارقام کنجد در شرایط آبیاری متفاوت به عنوان کشت دوم
نویسندگان
1 دانشجوی دورهی دکتری زراعت - فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
چکیده
این پژوهش مزرعهای در دو سال متوالی در رامهرمز انجام شد تا اثر تیمارهای مختلف آبیاری بر کارآیی مصرف آب و عملکرد دانه ارقام کنجد مورد ارزیابی قرار گیرد. آزمایشها بهصورت کرتهای خردشده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار طراحی شد، بهطوری که سطوح آبیاری (I1، I2، I3 و I4 : آبیاری پس از 150، 200، 250 و 300 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر) در کرتهای اصلی و ارقام کنجد (Yellow witte، TN238، TS3، صفیآبادی و محلی رامهرمز) در کرتهای فرعی قرار گرفتند. با افزایش شدت کمبود آب، ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه در واحد سطح کاهش یافتند. تمامی این صفات همبستگی مثبتی با همدیگر داشتند که نشان میدهد کاهش هر یک از این صفات میتواند اثر زیانباری بر عملکرد کنجد در مزرعه داشته باشد. رقم TS3 از نظر ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه در مقایسه با سایر ارقام برتر بود. شاخص برداشت همه ارقام کنجد با کاهش فراهمی آب، افزایش یافت. بنابراین، در گیاه زراعی کنجد اثر آبیاری محدود بر عملکرد بیولوژیک بیشتر از اثر آن بر عملکرد دانه می باشد. رقم TS3 در هر دو سال بالاترین کارآیی مصرف آب را داشت. بیشترین کارآیی مصرف آب در شرایط کمبود شدید آب بهدست آمد که نشان میدهد گیاه زراعی کنجد با مصرف کمآب قادر به تولید عملکرد مناسب میباشد.