فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف تغییر مأموریت کتابخانه‌های عمومی از «مؤسسات امانت‌دهی کتاب» به «مراکز اجتماعی» و ارائۀ خدمات هوشمند شخصی‌سازی‌شده به کاربران، با کاربست روش‌های داده‌کاوی می‌باشد. پژوهش حاضر، با هدف شناسایی کاربردهای داده‌کاوی در ابعاد مختلف شامل تحلیل خدمات، تحلیل کیفیت، تحلیل مجموعه و تحلیل کاربرد و نیز تعیین توابع و تکنیک‌های مختلف داده‌کاوی در کتابخانه‌های عمومی، انجام شده است. روش پژوهش از نوع مرور دامنه‌ای بوده و از گام‌های چارچوب روش‌شناختی آرکسی و امالی (2005) پیروی می‌کند. با استفاده از نرم‌افزار مدیریت منابع اطلاعاتی اندنوت، 32 مقاله تکراری و 395 مقاله در نتیجه (عدم) تطبیق با هدف یا معیارهای ورود و خروج پژوهش، از تعداد کل 438 مطالعه حذف گردید. یازده مقاله اصلی به زبان انگلیسی و دو مقاله اصلی مرتبط نیز به زبان فارسی نهایی شده و در نهایت 13 مقاله به مطالعه راه یافت. مطابق یافته‌های پژوهش، ابزارهای داده‌کاوی در کتابخانه‌های عمومی در حوزه‌های مدیریت، خدمات مرجع، سازمان‌دهی، ذخیره و بازیابی، اطلاع‌رسانی، بازاریابی، بودجه و مجموعه‌سازی قابل بهره‌برداری است. با توجه به نتایج به دست آمده ضرورت داده‌کاوی در کتابخانه‌های عمومی به‌عنوان یک ابزار مهم جهت شناسایی نقاط ضعف و قوت کتابخانه، بهبود فرایندهای مدیریتی و ارتقای عملکرد و ارتقای خدمات کتابخانه مطابق با نیازهای کاربران، بهینه‌سازی منابع و شناسایی نیازهای کاربران متنوع، شناخته می‌شود. تحقیق حاضر به‌عنوان نقطه شروعی برای محققان آینده برای کاوش عمیق‌تر در این موضوع عمل می‌کند تا متناسب با نیازهای خاص خود بتوانند از توابع و تکنیک‌های مناسب داده‌کاوی جهت اهداف ارزیابی در کتابخانه‌های عمومی بهره گیرند.