تبیین مؤلفههای رهبری اثربخش سازمانهای نظامی ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه اصفهان
3 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان
4 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
رهبری اثربخش از مهمترین عوامل تعیینکنندهی موفقیت سازمانهای نظامی است. در این پژوهش مؤلفههای کلیدی رهبری اثربخش یک سازمان نظامی با استفاده از روش پژوهش کیفی داده بنیاد و با انجام 18 مصاحبه عمیق با فرماندهان یکی از یگانهای ارتش جمهوری اسلامی ایران معرفی و تبیین شده است. مشارکتکنندگان در پژوهش که مسئولیت فرماندهی سطوح عملیاتی یگان خود را در دوران دفاع مقدس برعهده داشتهاند، بهشکل هدفمند و با روش نمونهگیری نظری انتخاب شدهاند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است؛ رهبران اثربخش نظامی، از بعد فردی دارای شخصیتی معنویتمحور، توسعهیافته و هوشمند بودهاند. این رهبران نظامی، بعد از تأثیرپذیری از عوامل فردی، سازمانی و اجتماعی، باور و اعتقاد درونی به ایثار داشتهاند. آنها در ادامه، راهبردهای رفتاری خاصی مانند اصولگرایی، اعتمادسازی، ایجاد فضای تعاملی سازنده، توانمندسازی و متقاعدسازی پیروان و اعمال نفوذ کارکردی را در تعامل با نیروهای خود بهکار گرفتهاند. اتخاذ راهبردهای رفتاری ذکرشده توسط رهبران نظامی، باعث تحقق پیامدهای فردی و سازمانی در ابعاد نگرشی، رفتاری و عملکردی، مانند تعهد و رضایت شغلی و سازمانی، رفتار شهروندی سازمانی و درنهایت انجام موفقیتآمیز مأموریت و پیروزی نظامی شده است. یافتههای این پژوهش قابلاستفادهی سازمانهای نظامی و غیرنظامی در تدوین طرحهای جذب، پرورش و توسعه رهبری است.
