سازگارسازی تفاوت فرهنگی و همبستگی ملی در ایران: در جستجوی یک چارچوب نظری

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

پیامد رشد روزافزون مباحثات علمی در زمینة چندفرهنگی​گرایی، هویت فرهنگی و خودگردانی فرهنگی در سه دهة گذشته، مفهوم کشور- ملت و حوزة دولت ملی دستخوش تحولات بسیاری شده است که در کنار امواج گستردة جهانی شدن، بازنگری در کارکردهای سنتی دولت​های ملی را امری ضروری ساخته است. تفسیرهای گوناگونی که دربارة هویت ملی و هویت فرهنگی ارایه شده، لزوم به​رسمیت شناختن تفاوت​های فرهنگی و حقوق جوامع فرهنگی که در درون مرزهای یک کشور زندگی می​کنند، و تغییر ماهوی مفاهیمی همچون امنیت و منافع ملی، اندیشمندان حوزة سیاست را واداشته که به فکر جایگزین ساختن مفهوم سنتی وحدت و یکپارچگی ملی با مفهومی جدید که با تحولات نامبرده سازگار باشد بیفتند. در مقالة حاضر، پس از توضیح برخی از تحولات نظری و تغییرات مفهومی، طرح پیشنهادی یک اجماع همپوش مابین جوامع فرهنگی موجود در ایران (اعم از اکثریت و اقلیت) در چارچوب هویت تاریخمند مشترک ایرانی- اسلامی از طریق اعطای اختیارات برای خودگردانی جوامع و گونة خاصی از تمرکززدایی از بیشتر حوزه​های فعالیت دولت ملی ارایه می‌شود.