سازگارسازی تفاوت فرهنگی و همبستگی ملی در ایران: در جستجوی یک چارچوب نظری
نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
پیامد رشد روزافزون مباحثات علمی در زمینة چندفرهنگیگرایی، هویت فرهنگی و خودگردانی فرهنگی در سه دهة گذشته، مفهوم کشور- ملت و حوزة دولت ملی دستخوش تحولات بسیاری شده است که در کنار امواج گستردة جهانی شدن، بازنگری در کارکردهای سنتی دولتهای ملی را امری ضروری ساخته است. تفسیرهای گوناگونی که دربارة هویت ملی و هویت فرهنگی ارایه شده، لزوم بهرسمیت شناختن تفاوتهای فرهنگی و حقوق جوامع فرهنگی که در درون مرزهای یک کشور زندگی میکنند، و تغییر ماهوی مفاهیمی همچون امنیت و منافع ملی، اندیشمندان حوزة سیاست را واداشته که به فکر جایگزین ساختن مفهوم سنتی وحدت و یکپارچگی ملی با مفهومی جدید که با تحولات نامبرده سازگار باشد بیفتند. در مقالة حاضر، پس از توضیح برخی از تحولات نظری و تغییرات مفهومی، طرح پیشنهادی یک اجماع همپوش مابین جوامع فرهنگی موجود در ایران (اعم از اکثریت و اقلیت) در چارچوب هویت تاریخمند مشترک ایرانی- اسلامی از طریق اعطای اختیارات برای خودگردانی جوامع و گونة خاصی از تمرکززدایی از بیشتر حوزههای فعالیت دولت ملی ارایه میشود.