جداسازی و شناسایی باکتری‌های شیمیوارگانوتروف موجود در سطح آرامگاه کوروش بزرگ

نویسندگان

1 دانشگاه الزهرا

2 مرکر تحقیقات میکروبیولوژی کاربردی و بیوتکنولوژی میکروبی، دانشگاه الزهرا، تهران،

3 گروه بیوتکنولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد میکروبیولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

5 گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

6 کارشناس ارشد بیوتکنولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22034/cmr.2026.2521
چکیده

با گذر زمان معماری‎های منحصر به فرد قدیمی و ساختمان‏های تاریخی در معرض فرسودگی‏های فیزیکوشیمیایی و زیستی قرار دارند که ابعاد این آسیب ها بسته به موقعیت جغرافیایی، میزان آلودگی های محیطی، ترکیب مواد اولیه و عناصر سازنده این آثار تفاوت می‌کند. در فرسودگی زیستی عوامل مختلفی مانند قارچ ها، باکتری‌ها، آرکی‌ها، جلبک‌ها و گلسنگ‌ها دخالت دارند. با توجه به اهمیت مطالعات زیستی در میراث فرهنگی و نیز احداث سد سیوند و تغییرات اکوسیستم در منطقه، باکتری‌های موثر در فرسایش بنای سنگی آرامگاه کوروش بزرگ بررسی شد. بنظر می‌رسد سنگ‌های آهکی آرامگاه کوروش بزرگ در منطقه پاسارگاد استان فارس، بسترهای مناسبی را برای استقرار و رشد باکتری‎ها فراهم آورده است. برای این منظور ابتدا نمونه برداری از نقاط مختلف بنای آرامگاه کوروش بزرگ به روش غیر تخریبی و با استفاده از سوآب و سوزن استریل انجام شد و نمونه‎ ها پس از آماده سازی در محیط‌های اختصاصی باکتریایی کشت داده شد. بعد از خالص‌سازی کلنی‌ها، به کمک روش‎های ریخت‎شناسی، میکروسکوپی و آزمون‌های بیوشیمیایی و آنزیمی شناسایی جدایه‌های باکتریایی در حد جنس انجام شد. به منظور شناسایی دقیق تر جدایه‌های باکتریایی از روش‎ مولکولی توالی‏یابی ژن 16S rRNA استفاده گردید. نتایج کشت، حضور گونه های مختلفی از باکتری‌ها را آشکار ساخت. از بین 10 جنس شناسایی شده، 7 مورد گروه باکتری‌های گرم مثبت بودند. برای حفظ چنین آثار ارزشمندی، در گام‌ بعدی راه‌های کنترل رشد و حذف این موجودات آسیب‌رسان و اثرات آن‌ها در شرایط آزمایشگاهی و نیز روی مدل سنگی بررسی خواهد شد.