الگوی جامع طراحی و پیاده‌سازی نرم‌افزار نمایه‌‌سازی خودکار

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 انشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.30473/mrs.2022.65043.1530
چکیده

هدف: هدف پژوهش ارائه الگویی است جهت طراحی نرم‌افزار نمایه‌سازی که عمل ذخیره‌سازی اطلاعات و نمایه منابع را به شکل خودکار انجام دهد.روش کار پژوهش: روش پژوهش ارزیابی تطبیقی و طراحی سیستم بوده است. ابزار گردآوری اطلاعات سیاهه وارسی محقق‌ساخته بوده که توسط متخصصان اعتباریابی شد. جامعه پژوهش 9 نرم‌افزار که با شرایط پژوهش همخوانی داشتند در نظر گرفته شد. سیاهه وارسی به صورت حضوری و از طریق بخش‌های تحلیل و توسعه یا پشتیبانی نرم‌افزارهای موردنظر تکمیل شد.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که برای طراحی نرم‌افزار نمایه‌سازی خودکار لازم است که بخش‌های فهرست‌نویسی و مستندسازی، منابع دیجیتال، نمایه‌سازی، مدیریت، جستجو و قابلیت‌های عمومی به‌طور اجباری در نرم‌افزار مدنظر قرار بگیرند. همچنین، بخش‌های کاربردی و جانبی نظیر ورود اطلاعات استاندارد، اصلاح داده‌های ناشی از او سی آر، بهره‌گیری از هوش مصنوعی، استفاده از یادگیری ماشین و امکان میان‌کنش‌پذیری با سایر سامانه‌ها در نظر گرفته شوند.بحث و نتیجه‌گیری: بررسی نرم‌افزارهای مختلف موجود در ایران، نشان داد که هیچ‌کدام از این ابزارها، قابلیت‌های لازم برای نمایه‌سازی خودکار را به صورت کامل پیاده‌سازی نکرده‌اند، اما زیرساخت‌های لازم برای طراحی و توسعه نرم‌افزار مستقل نمایه‌سازی خودکار به زبان فارسی یا افزودن بخش نمایه‌سازی خودکار به سامانه‌های موجود فراهم است. الگوی نهایی پیشنهادی پژوهش، بخش‌ها و شرایط لازم برای متخصصان علم اطلاعات و رایانه برای طراحی نرم‌افزار نمایه‌سازی خودکار را در برگرفته است.