تبیین نقش مؤلفه‌های برنامة درسی پنهان آموزش عالی در بازتولید سرمایه‌های فرهنگی- اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم‌ و تربیت دانشگاه پیام نور ته

2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه کاشان

3 دانشجوی دکتری فلسفة تعلیم‌ و تربیت دانشکدۀ روان‏شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

4 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه شاهد

doi
چکیده

مقاله حاضر، نقش مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهان آموزش عالی بر بازتولید فرهنگی- اجتماعی را تبیین نموده است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و از استنتاج مبتنی بر تحلیل مفاهیم و مفهوم‌پردازی مجدد نتایج پژوهش‌های پیشین، استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان داد که نظریه بازتولید فرهنگی- اجتماعی، با مفهوم سرمایه فرهنگی و اجتماعی پیوند بسیار نزدیکی دارد. در این راستا، مؤلفه‌های برنامة درسی پنهان نظام‌ آموزش عالی (استاد، دانشجو، برنامة درسی، روش تدریس، ارزشیابی، قوانین ‌و مقررات و محیط فیزیکی دانشگاه) بازتولید طبقات اجتماعی بالا و پایین را در قالب برخورداری و محرومیت از فرصت‌ها و امکانات آموزشی دانشگاهی به نحو مثبت و منفی در پی‌دارند. تبلور عینی این رخداد، متأثر از مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهان آموزش عالی، در تعدادی از استنادهای پژوهشی و نیز بحث فرصت‌های آموزشی در نظام آموزش عالی، محسوس است.