نقش آیینهای بومی در گردشگری رویداد-محور: تحلیل موردی مراسم پیرشالیار در کردستان
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه علم و فرهنگ، جهاد دانشگاهی
doi
10.22034/jgeoq.2025.550693.4343چکیده
گردشگری رویداد-محور بهعنوان شاخهای نوین از گردشگری فرهنگی، ظرفیتهای چشمگیری برای توسعه پایدار جوامع محلی، حفظ میراث ناملموس، و تقویت هویت فرهنگی دارد. در این چارچوب، آیینهای بومی همچون مراسم پیرشالیار در منطقه اورامانات کردستان، نمونهای برجسته از رویدادهای آیینی هستند که میتوانند نقش محوری در جذب گردشگران، ایجاد درآمد محلی، بازنمایی هویت تاریخی ملی و تقویت پیوندهای اجتماعی ایفا کنند. این مقاله با هدف تحلیل ابعاد تأثیر مراسم پیرشالیار بر توسعه گردشگری رویداد-محور، به بررسی عناصر آیینی، زمینههای فرهنگی-تاریخی، نقش مشارکت مردمی و بازنمایی رسانهای آن میپردازد. روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) بوده و از دادههای اسنادی و کتابخانهای، مصاحبههای نیمهساختیافته با مسئولان و بازدیدکنندگان، و تحلیل محتوای منابع تصویری استفاده شده است. بخش کمی نیز برای ارزیابی الگوها و برآورد شاخصهای برازندگی، با استفاده از نرمافزار آموس (AMOS) صورت گرفته است. یافتهها نشان میدهد که مراسم پیرشالیار با بهرهگیری از بار نمادین غنی، ساختار آیینی منسجم، و پیوند عمیق با هویت منطقهای، توانسته است بهعنوان یک جاذبه فرهنگی قابلتوجه در سطح ملی و بینالمللی مطرح شود و هویت مکانی شهروندان و فضای موجود را تصویرسازی نماید. با این حال، چالشهایی نظیر اختلال در نظم سنتی مراسم و ضعف در زیرساختهای گردشگری و مدیریت رویداد، مانع بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای آن شده است. در نهایت، مقاله ضرورت اتخاذ یک رویکرد مدیریتی یکپارچه و مشارکتی برای حفظ اصالت آیین و توسعه زیرساختهای لازم برای گردشگری پایدار در این منطقه را برجسته میسازد.
