آرمان‌های راهبردی و عمل گرایی تاکتیکی در سیاست خاورمیانه‌ای ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه گیلان

2 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه گیلان

3 استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

آرمان‌های راهبردی سیاست خارجی ایران ریشه در فرهنگ سیاسی و شکل‌بندی‌های محیط ژئوپلیتیکی دارد. آرمان‌گرایی بنیان‌های فرهنگی و هویتی سیاست خارجی ایران را شکل می‌دهد، در حالی​که مصالحه‌گرایی و عملگرایی را می​توان در زمره عوامل تأثیرگذار بر الگوهای کنش دیپلماتیک و راهبردی سیاست خارجی ایران دانست. پرسش مقاله حاضر آن است که: «آرمان‌گرایی و عملگرایی چه جایگاهی در روند سیاست خاورمیانه‌ای ایران دارد؟» فرضیه مقاله به این موضوع اشاره دارد که: «آرمان‌گرایی مبتنی بر نشانه‌های هویتی، فرهنگی و تاریخی سیاست خارجی ایران است، در‌حالی‌که ساز و کارهای مدیریت بحران منطقه‌ای بر اساس شیوه‌های عملگرایانه حاصل می‌شود.» در این مقاله از دو رهیافت هویتی و کنش عقلایی در تحلیل تصمیم‌گیری سیاست خارجی استفاده شده است. روش شناسی این پژوهش مبتنی بر رهیافت تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه​ای نظری و مستندات سیاست خارجی می​باشد.