فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مشکلات ساختاری بخش کشاورزی، خروج سرمایه‌هایی است که از این فعالیت‌ در روستاها به‌دست می‌آید. خروج سرمایه عارضه‌ای رو به رشد در اقتصاد روستایی است که اثرات منفی بر توسعه روستاها داشته و شکاف توسعه‌ای بین روستا و شهر را بیشتر می‌کند؛ درحالی‌که نگهداشت و بازچرخانی سرمایه‌های تولیدشده در روستاها می‌تواند بستری برای ارتقای شاخص‌های توسعه روستایی فراهم نماید. پژوهش‌ حاضر به واکاوی عوامل مؤثر بر خروج سرمایهء انباشته‌ شده از بخش کشاورزی در روستاهای شهرستان دهگلان در استان کردستان پرداخته است. این پژوهش از لحاظ روش، جزو پژوهش‌های توصیفی – تحلیلی است. علاوه بر مطالعات کتابخانه‌ای - اسنادی، داده‌ی لازم با ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته به‌دست آمد. بر اساس فرمول کوکران تعداد 340 نمونه از میان بهره‌برداران کشاورزی در روستاها با روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده انتخاب شدند. برای اطمینان از نرمال بودن داده‌ از آزمون‌های کولموگروف اسمیرونوف و ضریب همبستگی در نرم‌افزار SPSS استفاده شد؛ سپس برای تحلیل عاملی داده‌ها از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار smartpls استفاده شده‌است. نتایج پژوهش‌ بیانگر اثر مثبت و معنادار عوامل نهادی - مدیریتی، اجتماعی و اقتصادی بر خروج سرمایه است. از دیدگاه بهره‌برداران روستایی، مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر خروج سرمایه عامل نهادی - مدیریتی با بار عاملی 315/0 است؛ عوامل اجتماعی و اقتصادی به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در عامل نهادی - مدیریتی مهم‌ترین مؤلفه‌های تأثیرگذار بر خروج سرمایه عبارت‌اند از نبود یا حضور غیرموثر نهادهای دولتی در بخش کشاورزی، ضعف حمایت‌ها و تسهیلات این نهادها، و سرمایه‌گذاری ناکافی دولت در زیرساخت‌های روستاها. مهم‌ترین عوامل اقتصادی شامل درآمدزایی و اطمینان از بازگشت سرمایه و وجود زمینه‌های سرمایه‌گذاری در شهر است و از مهم‌ترین عوامل اجتماعی می‌توان به مواردی همچون انگیزه سرمایه‌گذاری در اقتصاد شهری (به دلیل سوددهی و بازدهی سرمایه، بازگشت سرمایه، حمایت‌های دولتی و...)، رفاه و امنیت روانی و اجتماعی سرمایه‌گذاری در شهر اشاره کرد.