ارائه سناریوهای استعاره «خانه» در سبک نوین زندگی شهری مبتنی‌بر روشCLA

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی

2 دانشجوی دکتری آینده‏پژوهی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه شهرسازی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران

4 دانشیار گروه معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
چکیده

«خانه» به‏عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی سبک زندگی شهری از دیرباز توسط پژوهشگران مختلف لحاظ شده است، اما استعاره «خانه» و تغییرات آن در انطباق با سبک نوین زندگی شهری، مسئله‏ای است که با وجود اهمیت، پژوهش چندانی در مورد آن، انجام نشده است. ما ایرانیان هنوز در کنار سبک نوین زندگی شهری، عناصر و دل‌بستگی‌هایی به سبک سنتی زندگی داشته و به بسیاری از ارزش‏های سنتی خود پایبندیم. هرچند بدیهی است که تقلید از گذشته به‌اندازه ریشه‏کن‌ کردن آن بیهوده خواهد بود. به نظر می‏رسد باید به‌منظور حفظ و ماندگاری انگاره‏های مسکن (خانه) ایرانی، قبل از ورود به آینده، سناریوهای محتمل بر مبنای استعاره‏های مختلف از خانه را شناسایی کرده و نگاشت مناسبی از ادبیات موضوع در کنار شالوده‏شکنی و جستجوی ژرف‏تر مسئله انجام داد. پژوهش حاضر با رویکرد آینده‏نگرانه با روش تحلیل لایه‏ای علت‏ها (CLA) در چهار لایه‏ تحلیل شامل لیتانی، علل کلان اجتماعی، گفتمان/ جهان‏بینی و اسطوره/ استعاره، سعی دارد تا ضمن شناسایی آینده‏های بدیل بر مبنای استعاره‏ها و به‌تبع آن گفتمان‏های بدیل از «خانه»، سناریونگاری نموده و سناریوهای یکپارچه و متحول بر مبنای استعاره «خانه» در آینده شهرها ارائه دهد. تحلیل لایه‏ای علت‏ها با استفاده از مصاحبه نیمه‏ساختار‏یافته به‌منظور شناسایی مضامین اصلی سطوح تحلیل در سطح نخبگان و متخصصان مرتبط با موضوع، به کار گرفته شد. طبق یافته‏ها، چهار سناریو در ارتباط با مفهوم خانه و خلق آینده بدیل ارائه شد که شامل خانه هوشمند، خانه به‏عنوان یک ابر دیجیتال، خانه انسانی و خانه متحرک است.