ارائه سناریوهای استعاره «خانه» در سبک نوین زندگی شهری مبتنیبر روشCLA
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی
2 دانشجوی دکتری آینده‏پژوهی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه شهرسازی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
4 دانشیار گروه معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز
doi
چکیده
«خانه» بهعنوان یکی از مؤلفههای اصلی سبک زندگی شهری از دیرباز توسط پژوهشگران مختلف لحاظ شده است، اما استعاره «خانه» و تغییرات آن در انطباق با سبک نوین زندگی شهری، مسئلهای است که با وجود اهمیت، پژوهش چندانی در مورد آن، انجام نشده است. ما ایرانیان هنوز در کنار سبک نوین زندگی شهری، عناصر و دلبستگیهایی به سبک سنتی زندگی داشته و به بسیاری از ارزشهای سنتی خود پایبندیم. هرچند بدیهی است که تقلید از گذشته بهاندازه ریشهکن کردن آن بیهوده خواهد بود. به نظر میرسد باید بهمنظور حفظ و ماندگاری انگارههای مسکن (خانه) ایرانی، قبل از ورود به آینده، سناریوهای محتمل بر مبنای استعارههای مختلف از خانه را شناسایی کرده و نگاشت مناسبی از ادبیات موضوع در کنار شالودهشکنی و جستجوی ژرفتر مسئله انجام داد. پژوهش حاضر با رویکرد آیندهنگرانه با روش تحلیل لایهای علتها (CLA) در چهار لایه تحلیل شامل لیتانی، علل کلان اجتماعی، گفتمان/ جهانبینی و اسطوره/ استعاره، سعی دارد تا ضمن شناسایی آیندههای بدیل بر مبنای استعارهها و بهتبع آن گفتمانهای بدیل از «خانه»، سناریونگاری نموده و سناریوهای یکپارچه و متحول بر مبنای استعاره «خانه» در آینده شهرها ارائه دهد. تحلیل لایهای علتها با استفاده از مصاحبه نیمهساختاریافته بهمنظور شناسایی مضامین اصلی سطوح تحلیل در سطح نخبگان و متخصصان مرتبط با موضوع، به کار گرفته شد. طبق یافتهها، چهار سناریو در ارتباط با مفهوم خانه و خلق آینده بدیل ارائه شد که شامل خانه هوشمند، خانه بهعنوان یک ابر دیجیتال، خانه انسانی و خانه متحرک است.