مقایسه اثر عصاره هیدروالکلی مویز و ‏دیازپام بر میزان سرمی هورمون ‏کورتیکوسترون در موش‎‌‎های سفید ‏آزمایشگاهی نر بالغ

نویسندگان

1 دانشیار گروه زیست‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ‏علوم و تحقیقات فارس، شیراز، ایران

2 استادیار گروه زیست‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ‏علوم و تحقیقات فارس، شیراز، ایران

3 کارشناس ارشد گروه زیست‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، ‏واحد علوم و تحقیقات فارس، شیراز، ایران

4 استادیار گروه زیست‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ‏ایذه، ایذه، ایران

doi
10.30473/eab.2014.7384
چکیده

اضطراب و استرس­های مختلف از طریق تحریک محور هیپوتالاموس-هیپوفیز- آدرنال باعث افزایش میزان گلوکوکورتیکوئیدها در خون می‎گردند که می­توانند در درازمدت  سلامت جسمانی و روانی فرد را به خطر اندازند. این مطالعه با هدف مقایسه اثر عصاره هیدروالکلی مویز و دیازپام بر میزان کورتیکوسترون در سرم خون موش­های آزمایشگاهی نر بالغ انجام گردید. در این مطالعه از 48 سر موش سفید آزمایشگاهی نر بالغ استفاده شد که به 6 گروه 8 تایی شامل گروه­های کنترل (فاقد تیمار)، شاهد (دریافت کننده آب مقطر) و 4 دسته تجربی دریافت­کننده دوزهای 100،200 و400 میلی­گرم بر کیلوگرم عصاره هیدروالکلی مویز و دریافت­کننده دوز 1 میلی­گرم بر کیلوگرم دیازپام به صورت گاواژ تقسیم شدند. پس از 15 روز که موش­ها در ماز صلیبی مورد ارزیابی استرس قرار گرفتند، با خون­گیری از قلب آنها میزان هورمون کورتیکوسترون اندازه­گیری و نتایج با کمک آزمون‏های تجزیه واریانس یک طرفه و توکی مورد ارزیابی قرار ­گرفتند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که عصاره هیدروالکلی مویز در دوزهای 200 و 400 میلی­گرم بر کیلوگرم باعث افزایش معنی­دار (05/0P≤ و دیازپام باعث کاهش معنی­دار (01/0P≤) در میزان سرمی کورتیکوسترون می­شوند. دیازپام احتمالاً از طریق گیرنده­های بنزودیازپینی و با تسهیل اثر مهاری گابا و عصاره مویز احتمالاً از طریق تحریک مسیرهای نورآدرنرژیک به ترتیب باعث کاهش و افزایش میزان کورتیکوسترون در خون می‌شوند.