جداسازی و بررسی خصوصیات دو باکتریوفاژ لیتیک علیه اشریشیاکلی و سالمونلا انتریکا و بررسی طیف اثر ضدباکتریایی آنها علیه جدایه‌های باکتریایی مختلف حاصل از عفونت‌های بالینی در شمال‌غرب ایران

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه، مراغه ، ایران

doi
10.22034/cmr.2025.8336.3285
چکیده

مقدمه: با توجه به شیوع روزافزون سویه‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک باکتری‌ها، یافتن جایگزین‌های مناسب برای آنتی‌بیوتیک‌ها از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. مواد و روش کار: در این مطالعه دو باکتریوفاژ لیتیک علیه اشریشیاکلی و سالمونلا انتریکا با روش آگار دولایه جداسازی گردید و خصوصیات زیستی و شکلی آن‌ها مورد ارزیابی قرارگرفت. همچنین تاثیر تعدادی از عوامل محیطی (دما، pH، اشعه UV، مایع شبیه سازی شده معده، حلال‌های آلی و ...) روی این باکتری‌ها بررسی گردید. نتایج: سایز انفجاری و زمان نهفته فاژ جداشده علیه اشریشیاکلی (PEcMa2/ 19) به ترتیب 257pfu/cell و چهار دقیقه و برای فاژ جداشده علیه سالمونلا انتریکا (PSeMa1/20) به ترتیب pfu/cell 396 و پنج دقیقه بود. در بررسی میکروسکوپ الکترونی، PEcMa2/19 و فاژ PSeMa1/20 خصوصیات مشابه خانواده های سیفوویریده و تکتی ویریده را داشتند. هردو فاژ ماندگاری مناسبی در برابر دماهای مورد استفاده نشان دادند و بهترین ماندگاری فاژ PEcMa2/19 و PSeMa1/20 به ترتیب در7-5pH= و 9-5pH= مشاهده گردید. پایداری فاژ PSeMa1/20 در برابر اشعه UV بیشتر بود و هر دو فاژ در برابر شوک اسمزی مقاومت بالایی داشتند. فاژ جدا شده علیه اشریشیاکلی دارای طیف میزبانی کمتری نسبت به PSeMa1/20 در مورد لیز جدایه‌های بالینی مورد استفاده بود. بحث و نتیجه گیری: با توجه به خصوصیات بسیار مناسب هر دو فاژ از نظر میزان تولید فاژها، زمان نهفته پایین و نیز پایداری مناسب آن‌ها در برابر عوامل محیطی مختلف، پس از انجام آزمایشات تکمیلی، استفاده از آن‌ها به عنوان کاندیدا جهت مقابله با باکتری‌های مشکل ساز پیشنهاد می‌گردد.