کاربرد روش دلفی در تحقیقات علوم رفتاری و پزشکی: مروری بر مزایا، تنگناها و روششناسی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد آمار ریاضی دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار سازمان سنجش آموزش کشور
3 استادیار پژوهشکدۀ خانوادۀ دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
دلفی روشی برای پیشبینی، تصمیمگیری و تولید دانش تخصصی حاصل از اجماع متخصصان است. اگر چه این روش در ابتدا بر اساس حدس و قضاوت کارشناسان و به منظور بررسی علمی نظرات کارشناسان نظامی مطرح گردید، اما با رعایت اسلوب و قواعد علمی، بهتدریج وارد حوزۀ روششناسی علمی شد. در روش دلفی، متخصصان تلاش میکنند تا با استناد به نظرات شهودی و استفاده از روشهای پرسشنامهای، دادن بازخوردهای مکرر و حفظ اصل گمنامی، در یک حوزۀ خاص یا در حل یک مسأله مشخص به اجماع برسند. در نگاه اول، به نظر میرسد که این روششناسی، تنها نوعی قضاوت ذهنی و فاعلی جمعی از متخصصان باشد؛ اما در مقایسه با اظهارات فردی از اعتبار بالاتری برخوردار است و نتایج عینیتر و کاربردیتری را فراهم میکند؛ به علاوه، این روش در پیشبینی موضوعات مربوط به آینده، رسیدن به اجماع، ایجاد ایدههای خلاقانه و پیشبینی تصمیمات استراتژیک دراز مدت در حوزههای مختلفی، از جمله علوم پزشکی، اجتماعی، رفتاری، مدیریتی و اقتصادی، قابل استفاده است. در پژوهش حاضر، ریشههای تاریخی، فرایند تحول، مزایا، تنگناها و روششناسی این روش علمی مورد بررسی قرار گرفته است.
