بررسی و تحلیل جایگاه علم و فناوری در عرصه قدرت سخت، نرم و هوشمند
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
قدرت از جمله مفاهیمی است که در مرکز توجه متخصصان جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک قرار دارد؛ ازاینرو، اندیشمندان مختلفی به بحث در مورد ماهیت، قلمرو، ابعاد، کاربرد و کارکرد آن پرداختهاند؛ بر این اساس، یکی از جدیدترین اقسام طبقهبندی قدرت، تقسیم آن به سه شکل قدرت سخت، نرم و هوشمند است. از طرف دیگر، از سالیان دور علم و امروزه در کنار آن فناوری بهعنوان یکی از فاکتورهای اصلی قدرت قابل طرح بوده است. بر این اساس، این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر کتابخانه ای و تحقیقات میدانی بهدنبال بررسی نقش و جایگاه علم و فناوری در اشکال سهگانه قدرت سخت، نرم و هوشمند است؛ از این حیث، علاوه بر رجوع به منابع معتبر در قسمت یافتههای کتابخانهای، در بخش مطالعات میدانی، پرسشنامهای به دو زبان فارسی و انگلیسی تهیه و در اختیار کارشناسان و صاحبنظران قرار گرفته که در مجوع 80 پرسشنامه تکمیل و ملاک ارزیابی قرار گرفت. با این تفاسیر یافتههای کتابخانهای پژوهش حاکی از آن است که علم و فناوری از جایگاه و نقش بنیادینی در هر سه بعد قدرت یعنی قدرت سخت، نرم و هوشمند برخوردار است. همچنین، یافتههای میدانی نیز بیانگر این ادعا است که از منظر خبرگان و کارشناسان، علم و فناوری به ترتیب بر قدرت هوشمند، سخت و نرم بیشترین تأثیر گذاری را دارد.