کاربرد باکتری‌های عامل خوردگی در پاکسازی برخی آلاینده‌های محیط زیست (محصولات پتروشیمی)

نویسندگان

1 گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

2 گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

doi
10.22034/cmr.2024.8352.3289
چکیده

خوردگی تحت اثر میکروارگانیسم‌ها یکی از انواع خوردگی می‌باشد که در آن میکروارگانیسم‌ها واکنش‌های عامل خوردگی را شروع، تسهیل یا تسریع می‌کنند. در اکثر مواقع جنبه منفی باکتری‌های عامل خوردگی مورد تحقیق قرار گرفته است. در این مقاله مروری، به توانمندی مثبت باکتری‌های عامل خوردگی، به عنوان فرصتی برای پاکسازی و تجزیه‌ی زیستی تعدادی از آلاینده‌های آلی محیط زیست پرداخته می‌شود. نتایج نشان داد که باکتری‌های عامل خوردگی قادرند سبب تجزیه زیستی و پاکسازی محصولات پتروشیمی مانند هیدروکربن‌های چند حلقه‌ای (PAH)، و پلیمر پلی‌یورتان شوند. به عنوان مثال، جنس سودوموناس شامل بسیاری از باکتری‌های هوازی تجزیه کننده نفتالین بوده و 86/9 درصد از میکروارگانیسم‌های تجزیه‌کننده هیدروکربن موجود در سفره های زیرزمینی آلوده به بنزین را تشکیل می‌دهد. پنج مسیر تجزیه زیستی هوازی مختلف برای تولوئن که هر یک از طریق فعالیت اکسیژناز تکی یا دو تایی شروع می‌شود، وجود دارد. همچنین مسیر تجزیه‌ی بی‌هوازی تولوئن به بنزوئیل کوآنزیمA در تعدادی از باکتری‌ها که عامل خوردگی می‌باشند مانند رودوکوکوس، سودوموناس پوتیدا و سودوموناس فلورسنس یافت شده است. در میان باکتری ها، برخی از ارگانیسم های تجزیه کننده پلی یورتان که به خوبی مورد مطالعه قرار گرفته اند عبارتند ازAcinetobacter، Bacillus subtilis، Corynebacterium، Comamonas acidovorans و اعضای جنس Pseudomonas. با توجه به شناسایی مسیرهای تجزیه زیستی آلاینده‌های پتروشیمی در محیط زیست و اینکه مواد حدواسط به وجود آمده از آن‌ها بی‌خطر هستند و با درنظر گرفتن عدم اثر مضر بر موجودات زنده، استفاده از این گروه از باکتری‌های عامل خوردگی جهت پاکسازی آلاینده-ها در محیط‌های خاک و آب پیشنهاد می‌شود.