بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های مختلف گز استان اردبیل با استفاده از نشانگرهای مولکولی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشگاه محقق اردبیلی- گروه علوم باغبانی

4 استادیار گروه علوم باغبانی دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22034/cmr.2024.2208
چکیده

گیاه گز با 13 گونه بومی ایران از تیره Tamaricaceae بوده و از گیاهان زینتی فضای سبز نیز محسوب می‌شود. گزها به دلیل مقاومت به شرایط سخت آب و هوایی و سازگاری با شوری بالا، مورد توجه قرار گرفته است. مطالعه تنوع ژنتیکی و صفات ژنوتیپ‌های گوناگون در نقاط مختلف جغرافیایی، اطلاعات مفید و ضروری برای به‌گزینی و اصلاح ارقام مورد نظر برای توسعه کشت و کار بهینه فراهم می‌نماید. از این رو، این تحقیق به منظور بررسی تنوع‌ ژنتیکی ژنوتیپ‌های گز بومی اردبیل انجام گرفت. در تحقیق حاضر، برگ‌های جوان نه جمعیت از این گونه از نمونه‌های تازه رویشگاه‌های طبیعی اردبیل جمع‌آوری و ساختار ژنتیکی آن‌ها با استفاده از 13 نشانگر ISSR و 5 نشانگر SCOT مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد، کل باندهای ایجاد شده توسط نشانگر ISSR تعداد 96 باند بود که بیش‌ترین آنها توسط آغازگر UBC810،UBC826 و UBC855 تکثیر شد. میانگین اطلاعات چندشکلی 30/34 درصد بود که بیش‌ترین چندشکلی مربوط به UBC814، UBC855 و UBC826 به میزان100% بود. ژنوتیپ‌ها در دندروگرام به چهار گروه تقسیم‌بندی شد. همچنین با استفاده از SCOT در مجموع 32 باند تکثیر شد. بیش‌ترین و کم‌ترین تعداد باند به ترتیب از SCoT4 و SCoT1 به‌دست آمد. نتایج این پژوهش نشان داده که نشانگر ISSR در تفکیک ژنوتیپ‌ها از یکدیگر براساس منطقه جغرافیایی موفق بود. همچنین هر دو آغازگز در تعیین میزان تنوع ژنتیکی و روابط خویشاوندی نمونه‌های جمعیتی مورد مطالعه گز از کارآیی بالایی برخوردار بودند.