تأثیر نشانه‌های نوشتاری و تصویری در راهنمایی کاربران کتابخانه‌ها

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه پژوهش هنر و مدرس دانشگاه علمی کاربردی، تهران، ایران.

doi
10.30473/mrs.2021.59065.1469
چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش، شناسایی نقش نشانه‌های تصویری و نوشتاری در راهنمایی کاربران کتابخانه‌ها و ارائه الگوی پیشنهادی است.روش‌شناسی:  این پژوهش از منظر هدف، کاربردی و از منظر شیوه انجام، به روش پیمایشی- تحلیلی انجام گرفته است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق‌ساخته، شامل 42 سؤال بود که برخی از نوع مقیاس لیکرت و برخی دیگر به صورت بازطراحی شده است. جامعه آماری 60 نفر بوده است. پرسشنامه در برنامه گوگل‌داک طراحی شده است و به صورت الکترونیکی در اختیار پاسخ‌دهندگان قرار گرفت.یافته‌های: بررسی‌ها نشان می‌دهد، استفاده از نشانه‌های تصویری و نوشتاری در کتابخانه‌های دانشگاه شهید بهشتی، در حد کم و آنچه وجود دارد، نوشته‌های با فونت‌های ساده، به صورت چاپ شده بر روی کاغذ است. در کنار نشانه‌های نوشتاری و تصویری، رنگ، گرافیک محیطی، معماری کتابخانه و همه عوامل محیطی مانند نوع قفسه‌بندی، چیدمان میز‌ و صندلی‌های مطالعه، نورپردازی، عواملی هستند که اهمیت ویژه‌ای دارند.بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به داده‌های به‌ دست آمده، می‌توان به این نتیجه رسید که به‌طور جدی در کتابخانه به این موضوع پرداخته نشده است. کتابداران و مسئولان کتابخانه‌ها با مقوله نشانه‌های نوشتاری و تصویری به‌عنوان ابزار راهنمایی‌کننده، در حد متوسط آشنایی دارند. لذا با برنامه‌ریزی در جهت رفع کمبود اطلاعات و دانش کافی در این رابطه، می‌توان با ایجاد شرایط مناسب برای طراحی گرافیک محیطی به‌ویژه طراحی انواع نشانه در کتابخانه‌ها، محیطی جذاب برای کاربران و کتابداران به وجود آورد. این مسئله مستلزم همکاری کتابداران و طراحان گرافیک است.